Küresel Siyasette İsviçre Depremi: İran Heyeti Müzakere Masasını Terk Etti!
Fransa’da imzalanan İslamabad Mutabakatı sonrasında, gözlerin çevrildiği İsviçre’nin Bürgenstock kasabasındaki teknik görüşmeler büyük bir krizle başladı. ABD ile İran heyetlerini, arabulucular Pakistan ve Katar eşliğinde aynı odada buluşturan tarihi zirve, ABD Başkanı Donald Trump’ın diplomatik sınırları zorlayan tehditlerinin ardından çıkmaza girdi. İran basını, Tahran heyetinin Trump’ın sert açıklamaları nedeniyle müzakere alanından ayrıldığını duyurdu.
Trump’tan Ağır Tehdit: “Ülkenize Bile Dönecek Yeriniz Kalmaz”
Müzakerelerin yapıldığı saatlerde Fox News kanalına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı adeta bir ültimatom verdi. Lübnan’daki vekil güçlerin sorun çıkarmaya devam etmesi durumunda İran’ı çok daha sert vuracaklarını belirten Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden de şu ifadelerle gözdağı verdi:
“Hürmüz Boğazı’nı kapatırlarsa İran’ı yok ederiz. Yetkililere açıkça söyledim; eğer boğazı kapatırsanız bir ülkeniz kalmaz, ülkenize geri bile dönemezsiniz. Önümde 60 günlük bir seçenek süresi var ve bu süre bittiğinde istediğimi yapabilirim.”
İran’ın Yanıtı Sert Oldu: “Tehditleri Ciddiye Almıyoruz”
Trump’ın bu çıkışına İran kanadından yanıt gecikmedi. İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “ABD’lilerin tehditlerini ciddiye almıyoruz. Tehditleri bir sonuca ulaşsaydı, bugünkü çaresizliğe düşmezlerdi” diyerek rest çekti. Kalibaf, İran Silahlı Kuvvetleri’nin her türlü tehdide misliyle karşılık vermeye hazır olduğunu vurguladı.
Gerilimin tırmanması üzerine, tarafların iç istişareler yürütmek amacıyla masadan kalktığı ve görüşmelere ara verildiği bildirildi.
Arka Planda Neler Konuşuluyordu? Petrol ve Varlıklar Masada
Yaşanan bu diplomatik krize rağmen, masa arkasında teknik konularda önemli bir taslağın nihai hale getirildiği öğrenildi. İran müzakere heyeti üyesi Hüseyin Kurbanzade’nin açıklamalarına göre, taraflar şu kritik başlıklar üzerinde duruyordu:
-
Geçici Petrol Serbestisi: İran petrolüne yönelik ambargoların geçici olarak kaldırılmasını öngören taslak metin nihai hale getirildi.
-
Bloke Edilen Varlıklar: Katar’da dondurulmuş durumda bulunan 6 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılması için Katar heyeti ile yoğun bir diplomasi trafiği yürütüldü.
-
Lübnan Şartı: İran kanadı, mutabakat metninin uygulanabilmesi için öncelikle Lübnan’daki çatışmaların ve İsrail saldırılarının kesin olarak durdurulması gerektiğini “kırmızı çizgi” olarak masaya koydu.
Küresel enerji koridorlarının geleceğini ve Orta Doğu’daki güç dengelerini doğrudan etkileyecek olan bu krizin, önümüzdeki günlerde nasıl bir yöne evrileceği merak konusu.
