Öğrenci Affı Komisyondan Geçti: İşte Başvuru Şartları

Üniversitelere Büyük Af: Yeni YÖK Düzenlemesi Komisyondan Geçti

Yükseköğretimde taşları yerinden oynatacak yeni yasa teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu tarafından kabul edildi. Üniversite öğrencilerini, akademisyenleri ve vakıf yükseköğretim kurumlarını doğrudan etkileyen bu kapsamlı paket, özellikle “öğrenci affı” ve akademik hırsızlığa (sahte tez/makale) getirilen ağır cezalarla öne çıkıyor.

İşte, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında yürürlüğe girecek yeni düzenlemenin tüm detayları, kimlerin af kapsamında olduğu ve akademideki köklü değişikliklerin analizi:

1. Öğrenci Affı Kimleri Kapsıyor? Başvuru Şartları Neler?

Kabul edilen teklifle birlikte, hazırlık sınıfı dahil olmak üzere her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen ya da kayıt hakkı kazandığı halde kayıt yaptıramayan öğrencilere üniversitelerine geri dönüş kapısı aralanıyor.

Başvuru Süreci ve Tarihler

• Son Başvuru Tarihi: Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilgili üniversiteye başvuru yapılması gerekiyor.

• Eğitime Başlama: Şartları sağlayan öğrenciler 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ders başı yapabilecek.

• Askerlik Erteleme: Silah altındakiler terhislerini takip eden 2 ay içinde başvurdukları takdirde haktan yararlanacak. Terhis sonrası askerlik ertelemeleri Askeralma Kanunu’na göre yapılacak.

• Yatay Geçiş Hakkı: Aftan yararlanıp kayıt yaptıranlar, giriş yılındaki taban puanlarına göre eşdeğer programlara yatay geçiş yapabilecek veya açık öğretim programlarına geçiş hakkı kazanabilecek.

Af Dışında Kalan İstisnalar (Kimler Yararlanamaz?)

Her öğrenci bu aftan yararlanamayacak. Aşağıdaki suçlardan mahkum olanlar veya bu nedenlerle ilişiği kesilenler kapsam dışı bırakıldı:

2. Akademik Hırsızlığa Geçit Yok: “Para Karşılığı Tez” Yazanlara Ağır Ceza

Akademik dürüstlüğü korumak adına yasaya çok sert yaptırımlar eklendi. Ücretli ya da ücretsiz fark etmeksizin, başkasına tez, makale veya proje yazdırarak diploma ya da akademik unvan (doktora, doçentlik vb.) alan kişilerin akademik unvanları geri alınacak ve üniversite öğretim mesleğinden ihraç edilecekler.

• Yazan ve Aracılık Edenlere Ceza: Başkası adına bu çalışmaları üreten, yazan ya da buna aracılık eden kişilere 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

• Meslek Haline Getirenlere Katmerli Ceza: Bu işi ticarete döküp meslek edinen aracı şirketler ve kişilere verilecek ceza 10 bin günden az, 20 bin günden fazla olamayacak.

3. Akademisyenlere 75 Yaş Sözleşme İmkanı ve Özlük Hakları

Yükseköğretimdeki bir diğer önemli değişiklik ise yaş haddini doldurmak üzere olan öğretim üyelerini ilgilendiriyor.

• 75 Yaş Sınırı: Üniversiteler tarafından ihtiyaç duyulan programlardaki öğretim üyeleri, emeklilik yaş hadlerini doldurmalarının ardından, YÖK onayıyla 75 yaşını geçmemek üzere ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak çalışmaya devam edebilecek.

• Özlük Haklarının Korunması: Sözleşmeliye geçen akademisyenlerin, kadroluyken sahip oldukları özlük hakları ve fiili çalışmaya bağlı ödemeleri korunarak statü adaleti sağlanacak.

4. Disiplin Soruşturmalarında “Anayasa Mahkemesi” Ayarı

Anayasa Mahkemesi’nin daha önce verdiği iptal kararları doğrultusunda, üniversitelerdeki disiplin soruşturması süreçleri hukuki güvence altına alınıyor.

• Savunma Hakkı: Soruşturulan kişiye gönderilecek davet yazısında iddialar açıkça belirtilecek ve savunma için en az 7 gün süre tanınacak.

• Evrak İnceleme Yetkisi: Kişi, savunmasını vermeden önce hakkındaki tüm soruşturma evrakını inceleme hakkına sahip olacak.

5. Vakıf Üniversitelerine Sıkı Denetim ve Garantör Devri

Mali yapısı bozulan veya yükümlülüklerini yerine getirmeyen vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlar kademelendirildi.

• Mali Çöküş Durumunda Devir: Mali yapısı eğitim-öğretimi sürdüremeyecek derecede bozulan vakıf üniversiteleri, faaliyet izni kaldırılarak garantör olan veya YÖK tarafından belirlenen aynı ildeki bir devlet üniversitesine devredilecek. Eğitim maliyetleri öğrenci ücretlerinden ve teminat hesabından karşılanacak, kamu kaynağı kullanılmayacak.

• Tıp Fakültesi Hastanesi İçin Ek Süre: Kendisine ait hastanesi bulunmayan vakıf üniversitelerine imar veya yargı engelleri nedeniyle hastane açamadılarsa 30 ay ek süre tanınacak. Bu sürede de şartları sağlamayanların tıp öğrencileri devlet üniversitelerine aktarılacak.

6. Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin Adı ve Yapısı Değişiyor

Kanun teklifiyle Kahramanmaraş’taki akademik mükerrerliği önlemek adına önemli bir birleşme gerçekleştiriliyor:

• Yeni İsim: Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı “İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi” olarak değiştiriliyor.

• Birimlerin Devri: Üniversite bünyesindeki bazı fakülte ve meslek yüksekokulları Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’ne bağlanırken; TUSAŞ ile ortak yürütülen havacılık, uzay ve bilgisayar bilimleri odaklı yeni fakülteler kuruluyor. Mevcut öğrencilerin hakları korunarak geçiş süreçleri 2025-2026 eğitim yılı sonunda tamamlanacak.