Kamu işletmelerinin ekonomik ağırlığını görmek, Türkiye ekonomisinin arka plandaki motorlarını anlamak açısından her zaman kritik bir pencere açar. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı 2025 yılı Kamu İşletmeleri Raporu da tam olarak bu tabloyu önümüze koyuyor; satışlardan bilançoya, sermaye yapısından istihdam maliyetlerine kadar pek çok çarpıcı detayı bir arada sunuyor.
Satış Hacmi, Karlılık ve Portföy Yapısı
2025 yıl sonu itibarıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı portföyünde 19 KİT, 2 KİT bağlı ortaklığı, 5 kamu bankası ve 8 diğer kuruluş olmak üzere toplam 34 kamu işletmesi yer aldı. Raporun en dikkat çekici başlığı ise KİT sisteminin brüt satışlarındaki ivme oldu. Brüt satışlar, bir önceki yıla göre yüzde 36,1 artarak 2,44 trilyon liraya ulaştı.
Bu güçlü büyümenin arkasında özellikle enerji ve tedarik tarafındaki dev kuruluşların etkisi öne çıkıyor. BOTAŞ, EÜAŞ, TPAO ve DMO’nun performansı, toplam brüt satışlardaki yükselişte belirleyici rol oynadı. Satışlardaki yaklaşık yüzde 36’lık artış, KİT sisteminin yılı 131,1 milyar lira faaliyet karıyla kapatmasını sağladı.
Ancak faaliyet karından net kara giden yolda tablo belirgin şekilde daralıyor. Sistemin 2025 yılı dönem karı 35,2 milyar lira seviyesinde oluşurken, vergi ve yasal yükümlülüklerin düşülmesinin ardından dönem net karı 1,6 milyar lira olarak kaydedildi.
2025 KİT Performans ve Bilanço Göstergeleri
| Gösterge | 2025 Değeri | Yıllık Değişim |
| Brüt Satışlar | 2,44 trilyon TL | +%36,1 |
| Aktif Büyüklüğü | 4,92 trilyon TL | +%15,0 |
| Öz Kaynaklar | 3,23 trilyon TL | +%15,4 |
Bilanço Büyüklüğü ve Sermaye Yapısı
KİT sisteminin bilanço tarafında da genişleme eğilimi korundu. Toplam aktif büyüklüğü 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 15 artarak 4,92 trilyon liraya yükseldi ve bu büyüklüğün Gayri Safi Yurt İçi Hasılaya (GSYH) oranı yüzde 7,8 olarak hesaplandı.
Sermaye tarafında ise daha hızlı sıçramalar dikkat çekiyor. Toplam öz kaynaklar yıllık bazda yüzde 15,4 artarak 3,23 trilyon liraya çıkarken, bazı KİT’lerin nominal sermayelerinde yapılan artışlar toplam nominal sermayeyi yüzde 30,1 artırarak 1,57 trilyon liraya taşıdı. Ödenmiş sermayedeki yükseliş daha da belirgin oldu ve yüzde 66,6’lık artışla 1,41 trilyon liraya ulaştı.
Pasif yapısına bakıldığında KİT sisteminin öz kaynak ağırlıklı bir görünüm sergilediği görülüyor. Toplam pasif içinde öz kaynakların payı yüzde 65,8 olurken, yabancı kaynakların oranı yüzde 34,2 seviyesinde kaldı.
İstihdam Seyri ve Personel Giderleri
Kamu işletmelerinde istihdam yapısının uzun vadeli dönüşümü 2025 raporunda da kendini gösteriyor. 2001 yılında ortalama yaklaşık 166 bin kişinin çalıştığı KİT’lerde, bu sayı geçen yıl 96 bin kişiye kadar geriledi.
Çalışan sayısındaki bu uzun dönemli düşüşe karşın maliyet tarafında yukarı yönlü hareket dikkat çekti. Portföydeki KİT’lerin toplam istihdam giderleri, 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 50,2 artarak 162,4 milyar liraya ulaştı.

Bu Veriler Ekonomi İçin Ne Anlama Geliyor?
Bu tablo, kamu iktisadi teşebbüslerinin hem bilanço sağlamlığını koruduğunu hem de finansal ve operasyonel dengelerde hassas bir noktada durduğunu gösteriyor. Öz kaynak oranının yüzde 65,8 seviyesinde olması ve aktiflerin GSYH içindeki payının yüzde 7,8’e ulaşması, sistemin borç yükünden ziyade öz kaynak ve sermaye güçlendirmeleriyle ayakta durduğuna işaret ediyor; öte yandan 131,1 milyar liralık faaliyet karının vergi ve yasal yükümlülükler sonrası 1,6 milyar lira net kara inmesi ile istihdam giderlerindeki yüzde 50,2’lik artış, kamu işletmelerinde maliyet yönetimi ve verimlilik dengesinin önümüzdeki dönemde de ekonomi politikalarının merkezinde kalacağını ortaya koyuyor.