Ankara’nın Kalbinde 66 Milyon Yıllık Gizem: Külhöyük’te Kadim Denizlerin İzleri Bulundu
Ankara’nın Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca Mahallesi sınırlarında yer alan ve Anadolu’nun en eski yerleşim noktalarından biri olan Külhöyük, tarih sayfalarını yeniden yazmaya devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde 4 bin yıllık Hitit kabı içinde bulunan Sevgi Çiçeği tohumlarıyla gündeme gelen kazı alanı, bu kez insanlık tarihinin çok ötesine, milyonlarca yıl öncesine uzanan bir keşfe ev sahipliği yaptı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un duyurduğu son bulgulara göre, 5 bin yıllık geçmişe sahip Hatti ve Hitit kenti Külhöyük’te 66 milyon yıl öncesine ait bir Gastropoda (karındanbacaklı/salyangoz) fosili gün yüzüne çıkarıldı. Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi adına Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin başkanlığında yürütülen çalışmalarda elde edilen bu veri, Başkent’in paleo-coğrafyasına dair sarsıcı detaylar sunuyor.
İncelenen fosilin, yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başlayan ve bir dönem Orta Anadolu’yu tamamen kaplayan kadim Tetis Denizi’nin son evrelerine ait olduğu değerlendiriliyor. 66 milyon yıl önce deniz kıyısında yaşamış bu canlı türünün varlığı, Ankara’nın milyonlarca yıl önceki ekosistemini ve Jeolojik zaman aralığını somut bir şekilde gözler önüne seriyor.
Ancak keşfi sıradan bir jeolojik bulgudan ayırıp arkeoloji dünyasında heyecan yaratan asıl unsur, fosilin bulunma konumu. Araştırmacılar, milyonlarca yıl önce oluşmuş bu deniz fosilinin, binlerce yıl önce Külhöyük’te yaşayan kadim insanlar (Hatti veya Hitit sakinleri) tarafından fark edilerek yerleşim alanına bilinçli bir şekilde taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Bu durum, 5 bin yıl önceki insan topluluklarının doğadaki fosillere, farklı taş formlarına veya doğa tarihine olan ilgisini gösteren yepyeni bir araştırma aksı başlatmış durumda.
Değerlendirme
Külhöyük’te karşımıza çıkan bu son tablo, arkeoloji ile paleontolojinin kesişim noktasında duran nadir ve son derece heyecan verici bir hikâye sunuyor. Bir kazı alanında 66 milyon yıllık bir deniz canlısı bulmak jeolojik açıdan elbette kıymetlidir; fakat bu fosilin 5 bin yıl önce bir Hitit veya Hatti insanının dikkatini çekip cebine girmesi ve evine taşınması olayı bambaşka bir boyuta taşıyor.
Bu bulgu bize gösteriyor ki; insan mefhumu hangi çağda yaşarsa yaşasın etrafındaki dünyayı merak etme, estetik ya da mistik bir anlam arama duygusundan vazgeçmiyor. Milyonlarca yıllık bir doğa mirasının, binlerce yıllık bir insan eliyle buluşup günümüze ulaşması, Ankara’nın sadece bir siyaset veya bürokrasi kenti olmadığını; aksine yerin metrelerce altında zamanlar arası muazzam bir köprü barındırdığını bir kez daha kanıtlıyor. Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin ve ekibinin yürüttüğü bu titiz çalışmalar, Başkent’in derin tarihini aydınlatmaya devam edecek gibi görünüyor.
