İstanbul Nefes Aldı: Hava Kirliliği Haziran Ayında %6 Azaldı
İTÜ tarafından gerçekleştirilen son hava kalitesi araştırması, İstanbul’daki partikül madde (PM10) kirliliğinin geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla %6 oranında düştüğünü ortaya koydu. Kent genelindeki 26 ölçüm istasyonundan elde edilen veriler; meteorolojik şartların temiz havaya katkısını, en temiz ilçeleri ve kirliliğin tavan yaptığı noktaları gözler önüne seriyor.
İstanbul İklim Raporu: PM10 Oranlarında Belirgin Düşüş
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros liderliğinde yürütülen çalışmada, kentin 2025 ve 2026 yılları Haziran ayı hava kalitesi verileri kıyaslandı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) bünyesindeki 26 ölçüm istasyonundan alınan verilere göre:
-
Haziran 2025 PM10 Ortalaması: 31,48 µg/m³
-
Haziran 2026 PM10 Ortalaması: 29,45 µg/m³
-
Genel Değişim: %6 oranında iyileşme
İncelemelere göre megakentteki 17 istasyonda hava kirliliği düşüş gösterirken, 9 istasyonda ise kirlilik oranlarında artış kaydedildi.
En Temiz ve En Kirli İlçeler Hangileri?
İstasyon bazlı veriler incelendiğinde İstanbul’un havası en temiz ve kirlilik yükü en yüksek bölgeleri açıkça ayrışıyor.
Havası En Temiz 3 İstasyon
Haziran ayında temiz havasıyla öne çıkan ve partikül madde kirliliğinin en düşük ölçüldüğü noktalar sırasıyla şunlar oldu:
-
Üsküdar 1: Metreküp başına 14,32 mikrogram (%35,43 düşüş ile havaların en çok iyileştiği istasyon)
-
Maslak: Metreküp başına 15,64 mikrogram (%30,55 düşüş)
-
Kandilli 1: Metreküp başına 16,27 mikrogram (%24,44 düşüş)
Kirlilik Oranı En Yüksek 3 İstasyon
Partikül madde yoğunluğunun en yüksek seviyelerde seyrettiği bölgeler ise şu şekilde listelendi:
-
Sultangazi 2: Metreküp başına 53,11 mikrogram (%46,83 artış)
-
Sultangazi 3: Metreküp başına 52,94 mikrogram (%2,27 artış)
-
Sancaktepe: Metreküp başına 51,64 mikrogram (%10,85 düşüşe rağmen üst sıralarda)
Dikkat Çeken Değişim: Haziran 2026’da kirlilik oranının nispeten en fazla arttığı nokta %60,73 artış (30,14 µg/m³) ile Sarıyer istasyonu olarak kayıtlara geçti.
Hava Kalitesindeki İyileşmenin Arkasındaki Sebeb: Meteoroloji
Hava kalitesindeki bu olumlu tabloyu değerlendiren Prof. Dr. Hüseyin Toros, atmosferik hareketlerin kirlilik üzerindeki temizleyici etkisine dikkat çekti.
“Bu yıl meteorolojik olarak daha yağışlı ve rüzgarlı dönemler geçirdik. Alçak basınç sistemleri sayesinde hava hareketliliği arttı, kirleticiler atmosferde birikmek yerine hızlıca dağıldı ve yağışlarla birlikte temizlendi.”
“Gizli Katil” Hava Kirliliği Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?
Tüm dünyada hava kirliliğinin ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğuna değinen Prof. Dr. Toros, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine atıfta bulunarak kirliliğin her yıl yaklaşık 8 milyon insanın ölümüne yol açtığını hatırlattı.
Yetişkin bir insanın günde ortalama 16 metreküp, ayda ise yaklaşık 480 metreküp hava soluduğunu belirten Toros, şu uyarılarda bulundu:
-
Derin Solunum Riski: Partikül maddeler (PM10 ve daha küçük boyutlular) küçüldükçe akciğerlerin ve solunum sisteminin derinliklerine kadar işliyor.
-
Risk Altındaki Gruplar: Kalp-damar ve solunum yolu rahatsızlığı olanlar, çocuklar, yaşlılar ile kronik hastalar kirlilikten en çok etkilenen gruplar arasında.
-
Ekonomik ve Sosyal Yük: Kirli hava yalnızca sağlığı bozmakla kalmıyor; iş verimliliğini düşürüp hastane maliyetlerini artırıyor.
İstanbul İstasyon İstasyon Hava Kirliliği Verileri (Haziran 2025 – 2026)
Tüm ölçüm istasyonlarının metreküp başına düşen mikrogram (µg/m³) cinsinden detaylı verileri ve değişim oranları:
| İstasyon Adı | 2025 Haziran (µg/m³) | 2026 Haziran (µg/m³) |
| Aksaray | 43,98 | 28,64 (%34,88 düşüş) |
| Alibeyköy | 24,23 | 16,39 (%32,35 düşüş) |
| Arnavutköy | 16,62 | 19,89 (%19,66 artış) |
| Avcılar | 28,93 | 33,05 (%14,25 artış) |
| Bağcılar | 33,20 | 23,62 (%28,84 düşüş) |
| Beşiktaş | 24,77 | 18,36 (%25,90 düşüş) |
| Beylikdüzü | 50,71 | 44,08 (%13,08 düşüş) |
| Büyükada | 19,95 | 16,47 (%17,42 düşüş) |
| Çatladıkapı | 25,49 | 32,64 (%28,04 artış) |
| Esenler | 32,76 | 21,94 (%33,03 düşüş) |
| Kadıköy | 29,10 | 25,46 (%12,48 düşüş) |
| Kağıthane 1 | 51,25 | 42,21 (%17,65 düşüş) |
| Kandilli 1 | 21,54 | 16,27 (%24,44 düşüş) |
| Kartal | 33,13 | 26,36 (%20,44 düşüş) |
| Kumköy | 21,57 | 24,01 (%11,28 artış) |
| Maslak | 22,51 | 15,64 (%30,55 düşüş) |
| Sancaktepe | 57,92 | 51,64 (%10,85 düşüş) |
| Sarıyer | 18,75 | 30,14 (%60,73 artış) |
| Selimiye | 25,53 | 22,86 (%10,46 düşüş) |
| Sultangazi 1 | 28,29 | 38,28 (%35,30 artış) |
| Sultangazi 2 | 36,17 | 53,11 (%46,83 artış) |
| Sultangazi 3 | 51,76 | 52,94 (%2,27 artış) |
| Tuzla | 45,62 | 44,71 (%1,99 düşüş) |
| Ümraniye 1 | 22,91 | 21,51 (%6,11 düşüş) |
| Üsküdar 1 | 22,18 | 14,32 (%35,43 düşüş) |
| Yenibosna | 29,68 | 31,18 (%5,04 artış) |
Daha Temiz Bir İstanbul İçin Neler Yapılabilir?
Hava kalitesindeki iyileşmenin kalıcı sürdürülebilirliğe dönüşebilmesi için toplumsal duyarlılığın şart olduğuna değinen uzmanlar; bireysel araç kullanımı yerine toplu taşıma tercih edilmesini, ani hızlanma/frenleme gibi yakıt tüketimini artıran sürüş alışkanlıklarından kaçınılmasını, sokak temizliğine dikkat edilmesini ve çevreye atık bırakılmamasını tavsiye ediyor.
