NATO Ankara Zirvesi’nde 1. Gün: Küresel Diplomasinin Kalbi Türkiye’de Atıyor
Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Ankara’da yoğun bir diplomasi trafiği ve stratejik projelerin duyurulduğu hareketli bir ilk günle başladı. Küresel siyasetin ve savunma stratejilerinin yeniden şekillendiği bu tarihi güne, çok katmanlı savunma anlaşmaları ve liderler arası kritik temaslar damgasını vurdu.
İttifak tarihinin en kapsamlı savunma etkinliği olan Savunma Sanayii Forumu ile kapılarını açan zirvede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı resmi törenle karşılaması ve Ukrayna’dan gelen sürpriz “koşulsuz ateşkes” mesajı küresel gündemin ilk sırasına yerleşti. TRT ise bu dev organizasyonu 80 kamera ile 26 farklı noktadan anlık olarak tüm dünyaya servis ediyor.
Savunma Sanayii Forumu ve “NATO 3.0” Dönemi
Zirvenin perdesi ATO Congresium’da düzenlenen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin açılışını yaptığı Savunma Sanayii Forumu ile aralandı. Transatlantik savunma üretimi ile müttefikler arası yatırımların artırılmasını odağına alan forum, NATO tarihinin en geniş kapsamlı sanayi etkinliği olarak kayıtlara geçti.
Müttefikler Ankara’da Buluştu
İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ve SETA işbirliğinde düzenlenen “Müttefikler Ankara’da” programında konuşan İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Türkiye’nin %82 yerlilik oranına ulaşan savunma sanayii ekosistemi ve İttifak’ın ikinci büyük ordusuyla küresel operasyonel gücün merkezinde yer aldığını vurguladı.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ise 5’inci maddeye olan bağlılığın sarsılmaz olduğunu belirterek şu dikkat çekici tespiti yaptı:
“2014’ten bu yana konvansiyonel savaş kademeli olarak NATO sınırlarına ulaştı. Yeni büyük güç rekabeti ve eş zamanlı bölgesel krizler ittifak üyelerini ‘NATO 3.0’ dönemine taşımıştır.”
Zirve kapsamında düzenlenen panellerde Baltık bölgesinin güvenliği de masaya yatırıldı. Letonya Dışişleri Bakanı Baiba Braze, Rusya tehdidine karşı caydırıcılığın kesintisiz çalışması gerektiğinin altını çizdi.
Erdoğan-Trump Zirvesi: F-35, KAAN ve CAATSA Müjdesi
Günün en çok beklenen anı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’ı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde karşılaması oldu. Türk Yıldızları’nın selamlama uçuşu ve Trump’ın askeri Türkçe “Merhaba asker” diyerek selamlamasıyla başlayan tören, yerini stratejik pazarlıklara bıraktı.
F-35 ve Milli Muharip Uçak KAAN Dosyası
Cumhurbaşkanı Erdoğan, düzenlenen basın toplantısında F-35 ve milli muharip uçak KAAN’ın motorları konusunu doğrudan gündeme getirdi:
“F-35 konusu bizim için yeni değil. Biz 5 uçağın sözünü daha önce aldık. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. Liderler Zirvesi’nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum. KAAN’ın motorları noktasında da değerli dostumun bize verdiği müjdeyi burada tekrar edeceğine inanıyorum.”
Trump: “CAATSA Yaptırımlarını Kaldırabiliriz”
ABD Başkanı Trump ise Türkiye’nin askeri gücüne ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğine övgüler yağdırdı. Trump, ikili ilişkilerin hiç olmadığı kadar iyi olduğunu belirterek şu kritik açıklamayı yaptı:
“CAATSA yaptırımlarını kaldırabileceğimizi söyleyebilirim. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Türkiye, liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü bir ülke haline geldi. Siz tüm dünyada saygı gören bir lidersiniz.”
NATO’dan Dev Savunma Paketleri ve “Türk Modeli” Övgüsü
Ankara Zirvesi, sadece siyasi söylemlerle değil, milyarlarca dolarlık dev savunma projeleriyle de somut adımlara sahne oldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) üzerinden yürüttüğü modeli “son derece ilgi çekici” olarak tanımlayarak müttefiklerin bu yapıyı kendi ülkeleri için incelediğini duyurdu.
Zirvenin ilk gününde açıklanan dev savunma paketleri ise şöyle şekillendi:
Ukrayna’dan Sürpriz Çıkış: “Koşulsuz Ateşkese Hazırız”
Günün en stratejik ve küresel yankı uyandıran açıklaması Ukrayna kanadından geldi. “Masayı Tersine Çevirmek: Avrupa İçin Bir Güvenlik Sağlayıcısı, Ukrayna” panelinde konuşan Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, “Koşulsuz ateşkese hazırız. Barış istiyoruz ve uygulanabilir tekliflerimiz var” diyerek Ankara’dan tüm dünyaya tarihi bir çağrıda bulundu.
Külliye’de Mehteranlı Onur Yemeği
Yoğun geçen ilk günün ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, liderler onuruna Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde basına kapalı bir akşam yemeği verdi.
Tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve yeniçeri kıyafetli askerlerin yer aldığı karşılamada, Milli Savunma Bakanı Mehteran Birliği’nin çaldığı marşlar büyük beğeni topladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın mehter marşını “OK” işaretiyle onaylaması gecenin renkli karelerinden biri oldu.
NATO Ankara Zirvesi, yarın gerçekleştirilecek ana oturumlar ve yayımlanacak sonuç bildirgesiyle devam edecek. Küresel dengelerin Ankara ekseninde nasıl şekilleneceğini takip etmeye devam edeceğiz.
Zirvenin ikinci gününde odaklanılmasını beklediğiniz en kritik başlık sizce F-35/KAAN kararı mı, yoksa Ukrayna’nın ateşkes çağrısının yansımaları mı olacak?
