Sıcak Kahve ve Kağıt Bardakların Gizli Tehlikesi

Kahve, dünya genelinde milyarlarca insanın günlük ritüeli hâline geldi. Özellikle yoğun yaşam temposuyla birlikte tek kullanımlık bardaklarda sunulan sıcak kahveler, hayatımızın ayrılmaz bir parçası oldu. Ancak son yıllarda yapılan araştırmalar, bu pratik alışkanlığın önemli sağlık riskleri barındırabileceğini gösteriyor. Özellikle tek kullanımlık kağıt bardaklar ile sıcak kahve tüketimi, mikroplastik ve kimyasal madde maruziyeti açısından bilim dünyasının dikkatini çekiyor.

Sıcak Kahve ve Bardak Seçimi: Bilimsel Gerçekler, Sağlık Riskleri ve Uzman Görüşleri

 Kağıt Bardaklar Aslında Nasıl Üretilir?

“Kağıt” olarak bilinen bardakların iç yüzeyi genellikle:

• Polietilen (PE) veya

• HDPE gibi plastik kaplamalarla
  kaplanır. Bu kaplama sıvının kağıttan sızmasını engeller ancak plastik içerikli bir bariyer oluşturur.

Bu durum, kağıt bardakların tamamen kağıt olmadığı ve plastik bazlı bir iç yüzeye sahip olduğu anlamına gelir.

Sıcak Sıvı ile Temas: Mikroplastik ve Kimyasal Geçiş

Bilimsel çalışmalar, sıcak sıvıların bu plastik kaplamayla temas ettiğinde çeşitli mikroplastik parçacıkları ve kimyasalları serbest bırakabileceğini gösteriyor:

• Bir araştırma, 100 ml sıcak suyun kağıt bardakta 15 dakika beklemesi durumunda yaklaşık 25.000 mikron boyutunda mikroplastik parçacığın sıvıya geçtiğini saptadı.

• Aynı çalışmada ağır metaller (Pb, Cr, Cd gibi) ve çeşitli iyonların da içeceğe geçtiği tespit edildi.

• Başka bir çalışma ise sıcak suyla temasın bardak iç yüzeyini bozduğunu, mikroplastik geçişinin ısı arttıkça yükseldiğini ortaya koydu.

Bu sonuçlar, sıcak içeceklerde kullanılan bu plastik kaplamaların zamanla bozulabildiğini ve sıvıya mikroplastik parçacıklar ile kimyasal maddeler saldığını göstermektedir.

 Mikroplastikler ve İnsan Sağlığı

Mikroplastikler, literatürde giderek artan bir sağlık riski olarak tanımlanıyor:

• Sindirim sistemi üzerinde potansiyel inflamasyon ve bariyer bozulması yaratabilir.

• Hücresel düzeyde oksidatif stres ve genetik materyalde hasar gibi etkilerle ilişkilendirilir.

• Birikime bağlı uzun vadeli etkileri hâlâ araştırılıyor, ancak bazı çalışmalar endokrin bozulma, bağışıklık sistemi etkileri ve metabolik bozukluk risklerine işaret ediyor.

Bu etkiler, mikroplastiklerin vücutta birikmesiyle zaman içinde ortaya çıkan sorunlar olarak tanımlanıyor.

Sıcaklık ve Maruziyet Süresi Önemi

Araştırmalar, sıcaklığın ve sıvının bardakta bekleme süresinin önemli olduğunu gösteriyor. Sıcaklık 85–90 °C civarında olduğunda plastik kaplama daha kolay bozuluyor ve bu da kimyasal madde salınımını artırıyor.

Diğer Bardak Materyallerinin Karşılaştırması

Bu tablo, bilimsel literatür ve gıda güvenliği çalışmalarına dayanarak hazırlanmıştır. Cam ve metal materyallerin sıklıkla daha inert ve güvenli olduğu raporlanmıştır.

Akademik Çalışmalardan Öne Çıkan Noktalar

1. Microplastics and other harmful substances released from disposable paper cups into hot water — Journal of Hazardous Materials (2021):
   Sıcak su ile temas sonucu microplastikler ile birlikte ağır metallerin sıvıya geçtiğini göstermiştir.

2. Quantifying Microplastic Leaching from Paper Cups — MDPI (2025):
   Sıcak suyun bardak kaplamasını bozarak mikroplastik salınımını artırdığı raporlanmıştır.

3. Unveiling the hidden threat of microplastic in paper cups — Discover Applied Sciences (2025):
   HDPE kaplamalı bardakların sıcak sıvı ile temasında binlerce mikroplastik parçacık saldığını ortaya koyuyor.

Bilim Ne Söylüyor?

Tek kullanımlık kağıt bardaklarda servis edilen sıcak kahveler sadece kağıt değil; içinde ince bir plastik kaplama barındırır. Bu kaplama sıcak ve asidik sıvıyla temas ettiğinde bozulabilir ve mikroplastik parçacıklar ile bazı kimyasallar bardağa geçebilir. Akademik literatür, bu tür maruziyetlerin uzun vadede sağlık üzerinde potansiyel riskler yaratabileceğini göstermektedir.

Bu nedenle bilim insanları, tekrar kullanılabilir cam, paslanmaz çelik veya yüksek kalite seramik bardakları tercih etmeyi öneriyorlar.