Görünmeyen Bir Coğrafyanın Çığlığı: Sudan Dünyanın En Büyük İnsani Kriziyle Karşı Karşıya
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Sudan Temsilcisi Shible Sahbani, Cenevre’de düzenlenen basın toplantısında hepimizin yüzüne tokat gibi çarpan gerçeği bir kez daha dile getirdi: “Sudan, 33 milyondan fazla insanın yardıma ihtiyacı olduğu dünyanın en büyük insani krizi olmaya devam ediyor.”
Düşünün, koca bir ülkenin neredeyse tamamı, en temel insani ihtiyaçlardan mahrum bir şekilde hayatta kalma mücadelesi veriyor. Bu 33 milyon insanın tam 21 milyonu ise doğrudan acil sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyuyor.
Çatışmaların Gölgesinde Salgın Hastalıklar
Nisan 2023’ten bu yana ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında süregelen o acımasız çatışmalar, sadece binaları değil, insanların geleceğini ve umutlarını da yıktı. Resmi verilere göre 13,4 milyon kişi evini barkını terk etmek zorunda kaldı. 9 milyona yakın insan ülke içinde oradan oraya savrulurken, 4,6 milyon insan da canını kurtarmak için sınır ötesine sığındı.
Ancak Sudanlıların tek düşmanı mermiler ve bombalar değil. Sahbani’nin aktardığı verilere göre; dang humması, sıtma, kızamık, menenjit ve hepatit E gibi ölümcül hastalıklar bölgeyi esir almış durumda. Hepsinden daha ürkütücüsü ise kapıyı yeniden çalan kolera.
Geçtiğimiz Haziran ayında patlak veren kolera salgını hızla yayılıyor. Kuzey ve Orta Darfur gibi bölgelerde şimdiden 1330’dan fazla vaka ve 114 ölüm kaydedildi. Buradaki en korkunç detay ne biliyor musunuz? Ölüm oranı %13,7’ye ulaşmış durumda. DSÖ’nün kabul edilebilir gördüğü kritik eşik ise %1’in altı. Yani durum tahmin ettiğimizden çok daha trajik. Üstelik yaklaşan yağmur mevsimi, sel sularıyla birlikte bu salgının diğer eyaletlere de yayılma riskini katbekat artırıyor. DSÖ şu an bölgeye 64 metrik ton kolera kiti ulaştırarak bir nebze de olsa yaraları sarmaya çalışıyor.
Bu Kriz Hayata ve Dünyaya Ne Anlatıyor?
Peki, kilometrelerce uzaktaki bu dram bizim hayatımıza, insanlığımıza ne söylüyor?
Bir İnsanlık Sınavı: Sudan’da yaşananlar, küresel sistemin ve uluslararası kamuoyunun ne kadar seçici bir empati yeteneğine sahip olduğunu bir kez daha gösteriyor. Dünyanın bir ucundaki krizler canlı yayınlarla günlerce evlerimize konuk olurken, Sudan’da milyonlarca insanın açlık ve salgın hastalıklarla yavaş yavaş ölmesi sessizlikle geçiştiriliyor.
Bu durum, insan hayatının değerinin coğrafyaya veya küresel siyasetteki stratejik önemine göre belirlenmemesi gerektiğinin en acı kanıtı. Milyonlarca insanın yerinden edilmesi, sadece o bölgenin değil, küresel göç dalgalarıyla tüm dünyanın sosyo-ekonomik dengelerini etkileyecek zincirleme bir reaksiyondur.
Sudan’da yükselen çığlık, aslında insanlığın ortak vicdanının testidir. Eğer bizler güvenli evlerimizde otururken, bir ülkenin yok oluşuna gözlerimizi kapatırsak, savunduğumuz hiçbir insani değerin samimiyeti kalmaz. Sudan’ın sadece ilaç ve gıdaya değil; en çok da hatırlanmaya, sesinin duyurulmasına ve barışa ihtiyacı var.
