Tasfiyesine Karar Verilen Yatırım Fonlarına İlişkin Kanun Teklifi TBMM’de Kabul Edildi
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, tasfiye sürecindeki bazı yatırım fonlarına yönelik önemli düzenlemeler içeren kanun teklifini onayladı. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesi öngörülen ancak henüz süreci tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsayan bu adım; yatırımcıların haklarını korumayı, şeffaflığı sağlamayı ve usulsüzlüklerle eksilen malvarlıklarını geri kazandırmayı hedefliyor.
Söz konusu teklif, genel veya sürekli bir tasfiye rejiminden ziyade, kapsama alınan özel durumdaki fonların zararlarını tazmin etmeye odaklanıyor.
Tasfiye Süreci Nasıl İşleyecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte tasfiye süreçleri SPK’nın sıkı gözetimi ve denetimi altında, yetkilendirilmiş kuruluşlarca yürütülecek. Bu süreçte dikkat çeken ana unsurlar şunlardır:
-
En Yüksek Ekonomik Değer Hedefi: Tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yapısını ve piyasa koşullarını gözeterek fon varlıklarını en yüksek değerle nakde çevirmekle yükümlü kılındı.
-
Borsa Dışı Satış ve Özel Tedbirler: Borsa fiyatının gerçek değeri yansıtmadığı veya süreci uzatacağı durumlarda; geri alım, hakim ortağa satma hakkı ve toptan satış gibi farklı yöntemler kullanılabilecek.
-
Yatırımcıya Borsa Yasağı Tedbiri: Tasfiye sürecinde varlıkları satın alan yatırımcılara, piyasa dengesini korumak amacıyla belirli bir süre bu varlıkları Borsada satmama şartı getirilebilecek.
-
Bilgi Paylaşımı Zorunluluğu: MKK, Takasbank, Borsa İstanbul, bankalar ve portföy yönetim şirketleri; gizlilik veya sır saklama maddelerini gerekçe göstermeksizin SPK, YTM ve TMSF’ye gerekli bilgi/belgeleri vermek zorunda olacak.
Önemli Not: Piyasa bozucu eylemlere, bilgi suistimaline veya dolandırıcılığa karıştığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından hiçbir ödeme yapılmayacak.
Ödemeler Nasıl Yapılacak? 1 Milyon TL Ara Ödeme Sınırı
Fon pay sahipliği MKK kayıtlarıyla kesinleştirilecek. Dağıtılabilir nakdin mevcut hakları karşılamaya yetmediği senaryolarda ödeme yöntemi Net Yatırım Tutarı baz alınarak hesaplanacak.
-
Net Yatırım Tutarı Hesaplaması: Fona yapılan nakit giriş ve çıkışları, TÜİK tarafından açıklanan TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının ortalamasıyla endekslenerek düşülecek (FIFO – İlk Giren İlk Çıkar kuralı uygulanacak).
-
Ara Ödeme Tavanı: Kurulca belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olanlara bu tutarda; 1 milyon TL ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
-
Öncelik Küçük Yatırımcıda: Nakdin yetersiz kalması durumunda SPK, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapma yetkisine sahip olacak.
Hukuka Aykırı Çıkarılan Varlıklar ve Şahsi Sorumluluk
Kanun teklifi, fon malvarlığından mevzuata aykırı veya gerçek bir ekonomik amacı olmadan çıkarılan değerlerin tahsil edilmesini de güvenceye alıyor.
-
Öncelikli Sorumlu: Zarardan veya kayıptan ilk aşamada fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.
-
Şahsi Sorumluluk: Portföy yönetim şirketinden tahsilat yapılamaması halinde, zarara sebebiyet veren gerçek ve tüzel kişilerin doğrudan kendi malvarlıklarına gidilecek. Görevden ayrılmış olmak bu sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.
-
TMSF ve Amme Alacakları: SPK’nin bildirmesi üzerine TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında alacakların takibini başlatacak.
TMSF Nezdinde “Geri Kazanım Hesabı” Kuruluyor
Soruşturmalar kapsamında elkonulan veya müsadere edilen malvarlıkları, fonla bağlantılı olduğu ölçüde sürece dahil edilecek. Doğrudan fona aktarılamayan gayrimenkul gibi varlıklar için TMSF kayyum olarak atanarak, dava sonucunu beklemeden bu varlıkları satabilecek.
Elde edilen tüm bu gelirler, TMSF bünyesinde her fon için ayrı bir “Geri Kazanım Hesabı” altında toplanacak. Bu hesapta biriken tutarlar:
-
Sadece ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara ödeme yapılması amacıyla kullanılabilecek,
-
Başka bir amaçla teminat gösterilemeyecek,
-
Kamu alacakları dahil haczedilemeyecek, üzerine tedbir konulamayacak.
Biriken fonlar, gerekli zorunlu giderler düşüldükten sonra hak sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak ve ödemeler katılma payı oranında tamamlanacak.
