Amanoslar’da Romantik Keşif: Düldül Taşkıranı Literatüre Girdi
Anadolu toprakları, saklı kalmış biyolojik zenginlikleriyle bilim dünyasını şaşırtmaya devam ediyor. Bu kez keşfin adresi, Akdeniz’in biyoçeşitlilik sıcak noktalarından biri olan Osmaniye’nin Düziçi ilçesi. Amanos Dağları’nın uzantısı niteliğindeki Düldül Dağı eteklerinde, doğasever ve amatör botanikçi Mehmet Çelik’in dikkati sayesinde yepyeni bir bitki türü tanımlandı.
Geçtiğimiz yıl gerçekleştirdiği arazi gözlemleri sırasında kayalık alanda sıra dışı bir popülasyon fark eden Çelik, durumu vakit kaybetmeden Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım’a bildirdi. Uzman ekiplerce bölgede yapılan detaylı saha çalışmaları, literatür taramaları ve herbaryum incelemeleri sonucunda, bu bitkinin dünya florasında daha önce hiç kayda geçmemiş, Taşkırangiller (Saxifragaceae) familyasına ait yeni bir tür olduğu tescillendi.
Eşsiz Mirasa Anlamlı İthaf: Saxifraga Sumruae
Bilim dünyasına kazandırılan bu nadide bitkiye, keşif sürecine büyük katkı sunan Mehmet Çelik’in eşi Sumru Çelik’e ithafen “Saxifraga sumruae” adı verildi. Bitkinin Türkçe bilimsel ismi ise yetiştiği coğrafyayı onurlandıracak şekilde “Düldül taşkıranı” olarak önerildi.
Bu keşif, Mehmet Çelik’in aile fertlerini doğa tarihine kazandırdığı ilk çalışma değil. Çelik, 2023 yılında yine Amanoslar’da keşfettiği “Osmaniye tirşiği” (Arum meryemianum) türüne de annesi Meryem Çelik’in adını vermişti.
Prof. Dr. Hasan Yıldırım: “Düldül taşkıranı gibi yalnızca tek bir dağda yaşayan lokal endemik türler, doğanın milyonlarca yılda ilmek ilmek işlediği eşsiz bir mirastır. Türkiye’de bu cins artık 24 taksonla temsil ediliyor ve bunlardan 5’i dar yayılışlı endemik. Keşfetmek kadar bu dar habitatları korumak da kritik önem taşıyor.”
Dünya genelinde 470’ten fazla türü bulunan Saxifraga cinsinin bu son üyesi, Osmaniye’nin ve Doğu Akdeniz’in eko-turizm ve botanik potansiyelini bir kez daha gözler önüne seriyor.
