Çocuklarda Melatonin Kullanımı: Güvenli mi, Riskli mi?

Melatonin Çocuklar İçin Gerçekten Güvenli mi? Uzmanlar Kırmızı Alarm Veriyor!

Günümüzün hızlı temposu ve ekran bağımlılığı sadece yetişkinleri değil, çocukları da uykusuz bırakıyor. Pek çok ebeveyn, akşam saatlerinde yatağa girmemek için direnen çocukları için “doğal bir çözüm” arayışına giriyor. Bu noktada, eczanelerde kolayca bulunabilen ve “masum bir destek” olarak pazarlanan melatonin devreye giriyor. Ancak son araştırmalar, bu popüler çözümün göründüğü kadar masum olmayabileceğini gösteriyor.

“Doğal” Olması Güvenli Olduğu Anlamına mı Geliyor?

Melatonin, beynimizdeki epifiz bezi tarafından salgılanan ve vücudun biyolojik saatini düzenleyen gerçek bir hormondur. Karanlık çöktüğünde vücut bu hormonu üreterek “uyku vaktinin geldiği” sinyalini verir. Melatonin takviyeleri ise bu hormonun sentetik bir versiyonudur.

Sorun şu ki; birçok ebeveyn melatonini bir vitamin veya bitkisel bir çay gibi algılıyor. Oysa uzmanlar, melatoninin sadece uykuyu değil; bağışıklık sistemini, metabolizmayı ve hatta üreme sağlığını etkileyebilen güçlü bir biyolojik ajan olduğunu hatırlatıyor.

Doktorlar Neden Endişeli?

World Journal of Pediatrics dergisinde yayımlanan kapsamlı bir inceleme, çocuklarda kontrolsüz melatonin kullanımına dair ciddi soru işaretleri uyandırdı. İşte uzmanların altını çizdiği temel riskler:

1. Etiket ve İçerik Tutarsızlığı: Piyasada satılan melatonin takviyelerinin (özellikle sakız formundakiler) içerdiği doz, etikette yazılandan %400’e kadar daha fazla çıkabiliyor. Hatta bazı ürünlerde sinir sistemini etkileyen serotonin gibi istenmeyen maddelere rastlanabiliyor.

2. Gelişimsel Belirsizlik: Melatoninin çocuklar üzerindeki uzun vadeli etkileri henüz tam olarak bilinmiyor. Ergenlik dönemi, hormon dengesi ve beyin gelişimi üzerindeki etkileri hala birer muamma.

3. Zehirlenme Vakalarında Artış: Şekerleme formundaki takviyeler nedeniyle çocuklar yanlışlıkla yüksek dozda melatonin alabiliyor. Zehir danışma merkezlerine gelen başvurular son on yılda katlanarak arttı.

Melatonin Kimler İçin Uygun?

Uzmanlar, melatoninin tamamen yasaklanması gerektiğini savunmuyor. Özellikle otizm spektrum bozukluğu veya DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) olan çocuklarda, doktor kontrolünde kullanımının uyku kalitesini artırdığına dair güçlü kanıtlar var. Ancak “tipik gelişim gösteren” ve sadece rutin eksikliği nedeniyle uyuyamayan çocuklar için bu takviye ilk seçenek olmamalı.

Önce Alışkanlıkları Değiştirin

Çocuğunuzun uyku sorununu çözmek için haplara sarılmadan önce şu yöntemleri denemeniz öneriliyor:

• Mavi Işığı Kapatın: Yatmadan en az bir saat önce tablet ve telefonları uzaklaştırın.

• Rutin Oluşturun: Her gün aynı saatte yatağa girmek, vücudun kendi melatoninini üretmesine yardımcı olur.

• Uzmana Danışın: Eğer sorun davranışsal yöntemlerle çözülmüyorsa, melatonin kullanmadan önce mutlaka bir çocuk doktoruna başvurun.

Sonuç olarak; Melatonin bir “uyku iksiri” değil, tıbbi bir müdahaledir. Çocuğunuzun sağlığını riske atmamak için bu takviyeyi bir şekerleme gibi değil, bir ilaç gibi ciddiye almalısınız. Unutmayın, en sağlıklı uyku vücudun kendi kendine uyumayı öğrendiği uykudur.

---

Bu metin yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tıbbi öneriler veya teşhisler için bir uzmana danışın.