İstanbul’un Sel Karnesi: Yapay Zeka En Riskli İlçeleri Belirledi
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Afet Yönetimi Enstitüsü ve AKOM iş birliğiyle hazırlanan İstanbul sel riski haritası, megakentin iklim değişikliği ve yoğun kentleşme karşısındaki kırılganlığını gözler önüne serdi. Türkiye’de ilk kez yapay zeka tabanlı algoritmalarla hazırlanan bu çalışma, 39 ilçeyi “tehlike” ve “maruziyet” başlıkları altında tek tek inceledi.
İstanbul’da Sel Riski En Yüksek Olan İlçeler
Araştırma sonuçlarına göre, özellikle Avrupa Yakası’ndaki eski yerleşim birimleri ve betonlaşmanın yoğun olduğu bölgeler listenin başında yer alıyor. Yapay zeka modellemesine göre en yüksek puanı alan ilçeler şunlar:
-
Fatih (Tarihi doku ve altyapı yükü)
-
Gaziosmanpaşa
-
Bağcılar
-
Güngören
-
Beyoğlu
Bu ilçelerde sel riskinin yüksek çıkmasının temel nedenleri arasında nüfus yoğunluğu, geçirimsiz yüzeylerin (asfalt ve beton) fazlalığı ve topografik yapı öne çıkıyor.
Sel Riskinin En Düşük Olduğu “Güvenli” Bölgeler
Harita sadece riskli bölgeleri değil, sel karşısında daha dirençli olan noktaları da belirledi. İstanbul’un kuzey aksı ve zemin yapısı daha sağlam olan ilçeleri listenin güvenli tarafında:
-
Adalar (En düşük risk)
-
Şile
-
Silivri
-
Sarıyer
-
Çekmeköy
Yapay Zeka Nasıl Bir Metot İzledi?
Doç. Dr. Ömer Ekmekcioğlu yürütücülüğünde hazırlanan projede, 15 farklı gösterge kullanıldı. Sadece yağış miktarı değil; eğim, arazi kullanımı, nüfus yoğunluğu, kritik tesislerin konumu ve altyapı kapasitesi gibi semantik veriler yapay zeka tarafından işlenerek risk skorları oluşturuldu.
Not: Özellikle Avrupa Yakası’nın, Anadolu Yakası’na oranla sel felaketlerine karşı çok daha savunmasız olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış durumda.
İlçenizin Risk Puanı Kaç? (Kısa Liste)
Haritadaki verilere göre bazı merkezi ilçelerin risk skorları şöyle sıralanıyor:
-
Bahçelievler: 0,71
-
Zeytinburnu: 0,68
-
Kadıköy: 0,56
-
Beşiktaş: 0,43
-
Eyüpsultan: 0,26
Sonuç: İklim Değişikliğine Karşı Kentsel Dönüşüm
Bu harita, sadece bir uyarı değil aynı zamanda yerel yönetimler için bir yol haritası niteliğinde. Sel riskinin yüksek olduğu bölgelerde “sünger şehir” uygulamaları ve altyapı iyileştirmeleri hayati önem taşıyor.
