Efsanevi Kentin Gizli Yaraları: Troya’da 1500 Yıllık Depremin İzleri Bulundu!
Hani bazı şehirler vardır, ne kadar yıkılırsa yıkılsın küllerinden yeniden doğar… İşte Çanakkale’nin göz bebeği, UNESCO Dünya Mirası listesindeki Troya Antik Kenti tam da böyle bir yer! Binlerce yıllık tarihiyle edebiyata, mitolojiye ve sinemaya ilham veren bu masalsı kent, meğer kaderin en sert tokatlarından birini yerin altından yemiş.
Kültür ve Turizm Bakanlığının izni, ÇOMÜ koordinasyonu ve İÇDAŞ AŞ’nin sponsorluğunda yürütülen “Geleceğe Miras Projesi” kapsamındaki son kazılarda, Troya’nın tarihini baştan okumamızı sağlayacak sıcacık ama bir o kadar da çarpıcı bilgilere ulaşıldı. Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan ve ekibinin titiz çalışmaları, yaklaşık 1500 yıl önce yaşanan devasa bir depremin izlerini gün yüzüne çıkardı!
Roma’nın İhtişamlı Caddeleri ve O Yıkıcı An
Bir an için zaman makinesine atlayıp Milattan Önce 20’li yıllara gittiğinizi düşünün… Roma İmparatoru Augustus Troya’yı ziyaret ediyor ve kente olan hayranlığıyla burayı adeta yeniden ihya ediyor. Mermer sütunlu caddeler, sağda solda yükselen görkemli villalar, cıvıl cıvıl dükkanlar… Troya’nın “Aşağı Şehir” denilen bölgesi, işte böyle göz alıcı bir ticaret ve yaşam merkeziydi.
Ancak tarih her zaman pembe bulutlar üstünde ilerlemiyor maalesef. Arkeologların bu yıl 4 farklı noktada yoğunlaştığı kazılarda, tam da bu ihtişamlı Roma caddesinin üzerinde devasa sarsıntının bıraktığı tahribat izleri tespit edildi. Milattan Sonra 500’lü yıllara tarihlenen bu izler, o zamanlar kentin nasıl bir kıyameti yaşadığını gözler önüne seriyor.
Troya Bu Kez Ayağa Kalkamadı…
İşin en duygusal ve çarpıcı kısmı da burada başlıyor aslında. Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın aktardığına göre Troya, M.Ö. 3000’lerden M.S. 500’lere kadar uzanan yaklaşık 3500 yıllık devasa bir yaşam süresine sahip. Bu süre zarfında kent defalarca düşman saldırısına uğramış, defalarca depremle sarsılmış ama her defasında taş üstüne taş koyarak yeniden ayağa kalkmayı başarmış.
Fakat M.S. 500’lerde gelen o son büyük deprem… İşte o sarsıntı, Troya’nın direncini kıran son damla olmuş. Tarihi kayıtlardan bildiğimiz o büyük yıkımın izleri bugün caddelerdeki taşlarda, kırık yapılarda o kadar net görünüyor ki! Bu son felaketin ardından ne yazık ki kent eski canlılığına bir daha kavuşamamış ve tarih sahnesindeki o uzun, görkemli yolculuğunu sessizce noktalamış.
“Roma caddesindeki izler, o dönemki depremlerin kenti ne kadar ağır şekilde tahrip ettiğini açıkça gösteriyor. Troya geçmişte depremlerden sonra hep yeniden kurulmuştu ama bu son büyük yıkımdan sonra yaşam ne yazık ki sona erdi.”
— Prof. Dr. Rüstem Aslan
Toprağın Altından Geleceğe Uzanan Bir Miras
Aşağı Şehir’deki görkemli caddelerin, agoranın ve kalenin altından çıkarılan her bir taş, bize geçmişin sadece savaşlardan ibaret olmadığını; doğanın gücü karşısında insanlığın nasıl direndiğini anlatıyor. Bugün Troya’da yürürken bastığımız o antik taşlar, 1500 yıl önceki bir çığlığın, bir yeniden var olma mücadelesinin sessiz tanıkları.
Toprağın altında daha keşfedilecek kim bilir kaç hikaye var… Kazı ekibinin emeğine sağlık diyelim ve Troya’dan gelecek yeni müjdeli (ya da sürprizlerle dolu!) haberleri merakla beklemeye devam edelim!
