Jeopolitik Risk Primi Geri Döndü: Petrolde Trump Volatilitesi
Enerji piyasalarında sular durulmuyor derken, Ankara’daki NATO Zirvesi’nden gelen açıklamalar petrol fiyatlarında adeta bir şok dalgası yarattı. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile Haziran ayında sağlanan geçici ateşkesin ve müzakere sürecinin “resmen bittiğini” ilan etmesi, küresel petrol piyasalarında kartların yeniden dağıtılmasına neden oldu.
Gelin, bu sert yükselişi rakamlarla analiz edelim ve önümüzdeki günlerde bizi nelerin beklediğine teknik bir gözle bakalım.
Rakamlarla Piyasa: 24 Saatte Ne Değişti?
Açıklamalar öncesinde nispeten sakin bir seyir izleyen petrol fiyatları, arz endişelerinin tetiklenmesiyle saatler içinde %6’nın üzerinde değer kazandı.
-
Brent Petrol (Vadeli): Dün günü 74,16 dolar seviyesinde tamamlayan Brent, Trump’ın “Benim için bu konu kapandı” çıkışının ardından %6,3 artarak 78,86 dolara fırladı.
-
WTI (Batı Teksas Türü): ABD ham petrolü de bu dalgadan geri kalmadı ve 74,95 dolar seviyesinden alıcı buldu.
Krizin Görünmeyen Yüzü: Hürmüz Boğazı ve OFAC Hamlesi
Piyasadaki bu ani sıçrama sadece siyasi retorikten ibaret değil; arkasında çok somut yaptırım adımları var. Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik son saldırıların ardından ABD yönetimi, İran petrolünün yasal olarak satılmasına imkan tanıyan genel lisansı iptal etti.
Kritik Tarih: 17 Temmuz
ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı OFAC, iptal edilen lisans kapsamındaki işlemlerin sonlandırılması için piyasaya 17 Temmuz‘a kadar bir geçiş süresi tanıdı. Bu durum, fiziksel arzın önümüzdeki haftalarda daha da sıkılaşacağı anlamına geliyor.
Küresel Piyasaları Ne Bekliyor?
Ekonomik pencereden baktığımızda, bu gelişme küresel enflasyonla mücadele eden merkez bankalarının hiç hoşuna gitmeyecek bir senaryo. Hatırlarsanız, Şubat ayında patlak veren gerilimle petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkmış, ardından haziran ayındaki uzlaşıyla rahat bir nefes almıştık. Ancak Trump’ın sert tonu, piyasadaki “jeopolitik risk primini” yeniden zirveye taşıdı.
Aşağıdaki tabloda, arz ve talep dengesini etkileyecek temel faktörleri özetledim:
| Boğa (Yükseliş) Faktörleri | Ayı (Düşüş) Faktörleri |
| İran’a yönelik yaptırımların sıkılaşması | Küresel ekonomik yavaşlama endişeleri |
| Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik riskleri | ABD’nin yerel ham petrol üretim kapasitesi |
| 17 Temmuz vadeli OFAC geçiş süreci | Alternatif üreticilerin (OPEC+) arz artırma ihtimali |
Teknik Yorum
Teknik açıdan Brent petrolde 74,16 dolar seviyesi artık güçlü bir destek haline geldi. Fiyatın 78,86 dolar bandına oturması, yukarı yönlü iştahın ne kadar kabardığını gösteriyor. Eğer 17 Temmuz’a kadar bölgedeki tansiyon düşmez ve yeni bir gemi saldırısı haberi gelirse, psikolojik direnç olan 82 – 85 dolar aralığını çok hızlı görebiliriz. Kısa vadede geri çekilmeler ancak diplomatik bir yumuşamayla mümkün ki, Trump’ın son açıklamalarından sonra bu ihtimal epey zayıflamış görünüyor.
