Tasarruf Finansmanında Rekor Büyüme: İşlem Hacmi 1,2 Trilyon Lirayı Aştı
Türkiye ekonomisinde son yılların en dikkat çekici yapısal dönüşümlerinden biri katılım finans ekosisteminde yaşanıyor. İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM) tarafından yayımlanan “Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025”, sektörün ulaştığı noktayı ve niceliksel dönüşümü rakamsal verilerle gözler önüne seriyor. Özellikle konut ve araç sahibi olmak isteyenler için geliştirilen faizsiz, peşinatsız tasarruf finansman modelleri, enflasyonist ortamda alternatif bir finansman enstrümanı olarak öne çıkıyor.
Tasarruf Finansman Şirketlerinde Çarpıcı Yükseliş
Geleneksel bankacılık dışı finansal çözümler arasında yer alan tasarruf finansman sektörü, 2025 yılında rekor kırdı. Sektörün toplam işlem hacmi geçen yıla kıyasla yüzde 261,8 oranında devasa bir artış göstererek 1 trilyon 211 milyar liraya ulaştı.
Sektördeki bu ivmelenmenin temel finansal göstergeleri şu şekildedir:
| Finansal Gösterge | 2025 Değeri | Yıllık Değişim (%) |
| Toplam İşlem Hacmi | 1,21 Trilyon TL | %261,8 |
| Aktif Büyüklüğü | 323 Milyar TL | %251,1 |
| Net Kar | 59 Milyar TL | %242,8 (17,5 milyar TL’den) |
Bu finansal büyüme müşteri tabanına da doğrudan yansıdı. Sektördeki toplam müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyon kişiyi aşarken, faaliyet gösteren şirket sayısı 9’a, toplam şube ağı ise 654’e yükseldi. Uzmanlar, bu tablonun dar ve orta gelir grubundaki vatandaşların konut ve taşıt edinme süreçlerinde alternatif modellere yöneldiğini net bir şekilde kanıtladığını belirtiyor.
Katılım Bankacılığında Dijitalleşme ve Büyüme Dengesi
Katılım bankacılığı 2025 yılında geleneksel şube odaklı yapısından sıyrılarak çok boyutlu bir dijital ekosisteme evrildi. Sektörün toplam aktifleri yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, toplanan fonlar ise 2,8 trilyon liraya ulaştı. Katılım bankalarının net karı ise 85,6 milyar lira olarak gerçekleşti.
Ancak bilanço kalitesine yönelik bazı risk unsurları da raporda dikkat çekiyor:
-
Takipteki alacaklar (NPL) yüzde 155 artışla 42,4 milyar liraya yükseldi.
-
Öz kaynaklardaki yüzde 41,2’lik büyüme, toplam aktif büyüklüğünün gerisinde kaldı.
-
Son 10 yıllık periyotta sektör genelinde yaklaşık 1600 şube kapanırken, dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya çıktı.
Sermaye Piyasaları, Sukuk ve Katılım Sigortacılığı
Katılım finans ekosisteminin diğer alt kolları da güçlü bir performans sergiledi. Borsa İstanbul’da BIST Katılım endeksleri genel piyasanın üzerinde bir performans gösterirken, katılım sigortacılığı prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya ulaştı ve toplam sigorta pazarından yüzde 5,73 pay aldı.
Öne çıkan diğer piyasa verileri şunlardır:
| Alan / Enstrüman | İşlem / Fon Hacmi | Yıllık Büyüme / Gelişme |
| Sukuk İhraç Hacmi | 215,4 Milyar TL | %58 Artış |
| Altına Dayalı Sukuk | 34,8 Ton | Hazine ve Maliye Bakanlığı ihracı |
| BES Katılım Fonları | 745,7 Milyar TL | Toplam 1,81 trilyon TL içindeki pay |
Nicelikten Nitelikli Büyümeye Geçiş Şart
İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner’in de vurguladığı gibi, yüksek enflasyonist dönemlerde nominal büyüme rakamlarının reel karşılıkları büyük bir ihtiyatla ele alınmalıdır. İşlem hacimlerindeki bu rekor artışlar son derece değerli olmakla birlikte, sektörün önümüzdeki dönemdeki en büyük sınavı niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir yapıya dönüştürülmesi olacaktır. Katılım finansın fonlama maliyetleri, aktif kalitesi ve risk yönetimi dengesini koruyarak derinleşmesi, Türkiye ekonomisinin finansal istikrarına uzun vadede çok daha kalıcı katkılar sunacaktır.
