17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden geçen 27 yılda, afetin ağır yıkıma uğrattığı Kocaeli, Sakarya, İstanbul ve Gölcük gibi merkezler; planlı kentsel dönüşüm hamleleri, dayanıklı yapı stokları ve rekor kıran sanayi yatırımlarıyla geleceğe güvenle bakıyor.
Marmara Depremi’nin Ağır Bilançosu ve Unutulmayan Sorumluluk
17 Ağustos 1999 gecesi saat 03.02’de gerçekleşen 7,4 büyüklüğündeki deprem, 45 saniyelik süresiyle tüm bölgede derin izler bıraktı. TBMM komisyon raporlarına yansıyan veriler, felaketin boyutunu net şekilde ortaya koyuyor:
-
Can Kaybı ve Yaralı: 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.
-
Yıkılan ve Hasarlı Yapı: 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yeri tamamen yıkıldı; toplamda 300 binden fazla bağımsız birim hasar gördü.
-
Etkilenen Nüfus: 16 milyona yakın insan depremden doğrudan veya dolaylı olarak etkilendi.
İstanbul’da özellikle Avcılar bölgesinde ciddi kayıplar verilirken, kamu binaları ve eğitim kurumları ağır darbeler aldı. Ancak takip eden yıllarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TOKİ ve yerel yönetimlerin iş birliğiyle kapsamlı bir yenilenme süreci başlatıldı.
Kocaeli: Kentsel Dönüşümden Otomotiv İhratçatı Liderliğine
Depremin merkez üssü Gölcük ve Kocaeli genelinde riskli binaların tasfiyesi kararlılıkla yürütülüyor.
-
Cedit Mahallesi Projesi: İzmit Cedit Mahallesi’nde yürütülen “Yerinde Kentsel Dönüşüm Projesi” kapsamında tamamlanma oranı %99’a ulaştı. 13 Haziran 2026’da çekilen kurayla 1097 konut hak sahiplerine teslim edilmeye başlandı.
-
Gölcük Merkez Dönüşümü: Gölcük Merkez Mahallesi’nde 36 dönümlük alanda 360 daire, 406 iş yeri ve dev otopark projesinin inşası hızla sürüyor.
-
Ekonomik Güç: Depremin ardından altyapısını yenileyen Kocaeli sanayisi, 2025 yılında 22,9 milyar dolarlık dış satıma ulaştı. Tek başına 12,3 milyar dolarlık otomotiv ihracatı gerçekleştirerek Türkiye lideri konumuna yükseldi.
Sakarya: Yatay Mimari ve Sanayi Havzaları
Sakarya, afet sonrası izleri silerken kent kimliğini “yatay mimari” üzerine kurdu. 15 Temmuz Camili, Korucuk ve Karaman bölgelerinde güvenli yeni yerleşim alanları inşa edildi.
| Şehir Alanı | Dönüşüm ve Gelişim Aşaması |
| Afet Yönetimi | Depreme dayanıklı modern Afet Koordinasyon Merkezi (AKM) kuruldu. |
| Tığcılar Mahallesi | 1. Etap kapsamında 718 bağımsız bölüm ve 800 hak sahibini kapsayan dönüşümde tahliyeler tamamlanıyor. |
| Sanayi ve OSB | 1999’da tek OSB varken, günümüzde 7 aktif OSB’de 30 binden fazla kişi istihdam ediliyor. |
| İhracat Performansı | 1999’da 180 milyon dolar olan ihracat, günümüzde yıllık 6 milyar dolar seviyesini aşmış durumda. |
17 Ağustos’un acı tecrübesi; Kocaeli, Sakarya ve İstanbul’da daha dirençli kentler, yatay mimari ilkeleri ve güçlü ulaşım ağları inşa edilerek geleceğe yönelik sürdürülebilir bir yaşam alanına dönüştürüldü.
