Yunanistan’ın Aşil Kalkanı’nda Kontrol Krizi: Anahtar İsrail’in Elinde mi?
Atina yönetiminin Doğu Akdeniz ve Ege’deki hava üstünlüğünü pekiştirmek amacıyla milyarlarca euro bütçe ayırarak İsrail’den tedarik ettiği Aşil Kalkanı hava savunma sistemi, ülke siyasetinde devasa bir güvenlik ve bağımsızlık krizine dönüştü. İsrailli üst düzey yetkililerin sistemin “kaynak kodunun” Yunanistan ile paylaşılmayacağını açıklaması, Atina’da muhalefetin sert tepkisine yol açarken Yunan savunma politikalarının egemenliği yeniden sorgulanmaya başladı.
Moshe Patel’in Açıklaması Atina’yı Karıştırdı
Kriz, Aşil Kalkanı projesinin İsrailli sorumlusu Moshe Patel’in Yunanistan’ın önde gelen yayın organlarından Kathimerini gazetesine verdiği mülakatla patlak verdi. Patel, anlaşma kapsamında sistemin komuta ve kontrol kabiliyetlerini belirleyen temel yazılım bileşenlerinin —yani kaynak kodunun— Yunan makamlarına teslim edilmeyeceğini net bir dille ifade etti.
Haberin yayılmasıyla birlikte Yunan basını adeta çalkalandı. Birçok gazete ve haber platformu manşetlerine şu ifadeleri taşıdı:
-
“Milyarlar ödüyoruz ancak sistemin anahtarı İsrail’in elinde!”
-
“Aşil Kalkanı’nda komuta kimde?”
İsrail Savunma Bakanlığı’ndan Geri Adım: “Ortak Kontrol” Vurgusu
Tepkilerin hızla büyümesi ve tartışmanın diplomatik bir boyuta taşınması üzerine İsrail Savunma Bakanlığı yazılı bir düzeltme yayımladı. Yeni açıklamada, Aşil Kalkanı’nın yazılım ve teknolojik altyapısının iki ülkenin “ortak kontrolünde” işletileceği savunuldu. Ancak bu taviz niteliğindeki açıklama, sistemin olası bir kriz anında operasyonel bağımsızlığını ve dış müdahalelere karşı kırılganlığını tartışan uzmanları ve kamuoyunu tatmin etmeye yetmedi.
Muhalefetten Hükümete Sert Tepki: “Ülke Netanyahu’ya Rehin Verildi”
Siyasi kanatta ise tepkilerin odağında Miçotakis hükümeti yer alıyor. Eski Başbakan Aleksis Çipras liderliğindeki sol muhalefet çizgisine yakın ELAS partisi, mevcut Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın geçmişte yaptığı uyarılara dikkat çekti. Dendias’ın daha önce sarf ettiği “Kaynak kodları elimizde olmayan bir savunma sistemi bizi rehin konumuna düşürür” sözlerini hatırlatan ELAS yetkilileri, hükümeti ulusal güvenliği tehlikeye atmakla suçladı.
Yapılan açıklamada, Yunanistan’ın kritik hava savunma altyapısında stratejik karar alma yetkisini Tel Aviv’e devrettiği vurgulanarak “Ülkemiz Netanyahu’nun kararlarına rehin bırakılmıştır” eleştirisi yöneltildi.
Milyarlarca euroluk yatırımın ardından patlak veren bu kriz; modern savunma sanayii tedarikinde donanım satın almanın ötesinde, yazılım egemenliği ve siber güvenlik haklarının ne kadar kritik bir unsur olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
