Schengen Çatladı mı? İtalya ve İspanya Arasında Ceuta Gerilimi
Avrupa Birliği denince akla gelen ilk şey nedir? Tabii ki pasaportsuz, elinizi kolunuzu sallayarak gezebildiğiniz o meşhur Schengen Bölgesi. Ama görünüşe göre bu özgürlük alanı, Akdeniz’in iki kıyıdaş ülkesi olan İtalya ve İspanya arasında dev bir kavganın fitilini ateşledi.
Olayın göbeğinde, Kuzey Afrika toprağı olan ve İspanya’ya bağlı bulunan küçük bir kıyı kenti var: Ceuta.
Neler Oldu? Olayın Arka Planı
Geçtiğimiz günlerde Fas’ın Castillejos kasabası kıyılarından 800’den fazla düzensiz göçmen, yüzerek İspanya toprağı Ceuta’ya geçmeye çalıştı. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez hızla harekete geçerek orduyu bölgeye sevk etti. Ancak asıl bomba, İspanya sınırda güvenliği sağlamaya çalışırken Roma’dan gelen açıklamayla patladı.
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda adeta ateş püskürdü. Tajani, Ceuta’daki görüntülerin Madrid hükümetinin 500 binden fazla düzensiz göçmene vatandaşlık yolunu açan politikalarının bir sonucu olduğunu ve insan kaçakçılığını teşvik ettiğini savundu. Hatta işi bir adım öteye taşıyarak: “Schengen bölgesi İspanya’ya kapatılmalı” dedi.
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise bu çıkışa gecikmedi. Tajani’nin sözlerini “parti demagojisi” olarak nitelendiren Albares, İtalya’nın Madrid Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırarak diplomatik dilde en sert tepkilerden birini verdi.
Bu sırada AB Komisyonu (Magnus Brunner kanadıyla) hızlıca devreye girip İspanya’ya Frontex desteği teklif etse de, İtalya ve İspanya arasındaki ipler kopma noktasına geldi.
Bu Olay Bize Ne Anlatıyor? Hayata ve Dünya’ya Etkileri
Şimdi gelin, işin haber bültenlerindeki resmi dilini bir kenara bırakalım. Bu kriz sadece iki bakanın Atışması mı, yoksa daha büyük bir resmi mi gösteriyor?
1. “Biz” ve “Ötekiler” Arasındaki Çizgi Aşınmıyor, Derinleşiyor Karadan ve denizden Avrupa’ya ulaşmaya çalışan binlerce insan için bu mücadele bir yaşam mücadelesi. Yüzerek sınır geçmeye çalışan 800 insanın dramı, siyasetçilerin seçim malzemesi haline geldiğinde insani boyutunu yitiriyor. Tajani’nin “Schengen’i kapatalım” çıkışı, aşırı sağın yükseldiği Avrupa’da “içeriye kapanma” refleksinin ne kadar güçlendiğini gösteriyor.
2. Schengen Rüyası Zaten İllüzyon mu? Schengen, Avrupa entegrasyonunun kalbidir. Bir AB ülkesinin diğerine “Schengen’i sana kapatalım” demesi, birliğin temel direklerinden birine balyoz vurmaktır. Bugün göç baskısı nedeniyle sınırlarını birbirine kapatmayı düşünen bir Avrupa, yarın kriz anlarında nasıl ortak hareket edecek?
3. Akdeniz Dayanışması Mı, Siyasi Rekabet Mi? İtalya ve İspanya aslında Akdeniz göç rotasında aynı kaderi paylaşıyor. Normalde birbirlerinin halinden en iyi anlaması gereken bu iki ülkenin birbirini suçlaması, AB içindeki göç yükünün adil dağıtılmadığını ve ülkelerin kendi iç siyaset kaygılarıyla birbirini harcayabileceğini net bir şekilde kanıtlıyor.

Son Söz
Dünya değişim içinde dostlar; sınırlar haritada sabit kalsa da zihinlerde ve politikada her geçen gün yeniden çiziliyor. Ceuta’daki o soğuk sulara atlayan göçmenlerin umudu ile Roma ve Madrid’deki klimalı odalarda yapılan bu sert siyasi pazarlıklar, günümüz dünyasının ne kadar çelişkili bir yer olduğunu bir kez daha yüzümüze vuruyor.