Küllerinden Doğan Bir Milletin Kahramanlık Destanı: 30 Ağustos Zaferi
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından ağır şartlar içeren Mondros Ateşkes Antlaşması ile Anadolu toprakları işgal edilmeye, Türk ordusunun cephanelerine el konulmaya başlanmıştı. İtilaf Devletleri’nin desteğiyle Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919’da İzmir’e çıkması, Türk milletinin “ya teslimiyet ya bağımsızlık” kararıyla yüzleştiği kırılma noktası oldu. İşgallere karşı yakılan Kuvayımilliye meşalesi, 1920’de TBMM’nin açılmasıyla meşru ve askeri bir güce dönüştü.
Hattı Müdafaa Yoktur, Sathı Müdafaa Vardır
İşgal güçlerinin baskılarını artırdığı 1921 yılında Yunan ordusu Polatlı’ya kadar ilerledi. 23 Ağustos 1922’de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi’nde Mustafa Kemal Paşa, askeri literatüre geçen o tarihi emri verdi: “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.”
22 gün 22 gece süren aralıksız mücadelenin ardından Türk ordusu, düşmanı Sakarya Irmağı’nın doğusundan söküp attı. Bu zafer, Türk savunma stratejisinin taarruza evrildiği dönüm noktası oldu.
26 Ağustos Kocatepe: Büyük Taarruz Başlıyor
Bir yıllık titiz hazırlık döneminin ardından 26 Ağustos 1922 sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa; Fevzi Paşa ve İsmet Paşa ile birlikte Afyon Kocatepe’de taarruz emrini verdi. Şafak vakti başlayan topçu ateşleriyle Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik Sivrisi hızla kontrol altına alındı. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar düşman işgalinden kurtarıldı.
Bir Onur Meselesi: Albay Reşat Bey’in Unutulmaz Fedakarlığı
Taarruzun ikinci gününde 57’nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey, Çiğiltepe’yi söz verdiği sürede (yarım saatlik gecikme nedeniyle) alamadığı için askeri onurunu her şeyin üstünde tutarak intihar etti. Çiğiltepe, Albay Reşat Bey’in vefatından 15 dakika sonra düşmandan temizlendi.
Dumlupınar’dan İzmir’e: Akdeniz Hedefi
30 Ağustos sabahı Zafertepe Çalköy’de verilen taarruz emriyle Yunan birlikleri Dumlupınar’da tamamen sarılarak imha edildi. Zaferin hemen ardından, 31 Ağustos’ta kırık bir kağnı arabası üzerinde haritalar açıldı ve İzmir stratejisi belirlendi. Mustafa Kemal Paşa’nın “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!” tarihi emriyle ilerleyen Türk askeri; Gediz, Uşak, Eskişehir, Balıkesir, Aydın ve Manisa’yı kurtararak 9 Eylül’de İzmir’de zafere ulaştı.
Cumhuriyet’in Ölümsüz Temeli
Atatürk, 1924 yılında Zafertepe’de yaptığı konuşmada 30 Ağustos’un önemini şu sözlerle ifade etmiştir: “Yeni Türk devletinin, genç Türk Cumhuriyeti’nin temeli burada sağlamlaştırıldı, ölümsüz yaşayışı burada taçlandırıldı.”
İlk kez 1926 yılında resmi olarak kutlanmaya başlanan 30 Ağustos Zafer Bayramı, bugün 104. yılında da aynı gurur ve coşkuyla kutlanmaya devam ediyor.
