Tarihi Zirve Antalya’da Başladı: Küresel İklim Mücadelesine Türkiye İmzası
Dünya liderleri, bakanlar, uluslararası kuruluş temsilcileri ve on binlerce delegasyonun katıldığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da resmen başladı. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşen bu dev organizasyon, küresel taahhütlerin somut eylemlere dönüştürüleceği “Uygulama COP”u vizyonuyla kapılarını tüm dünyaya açtı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda hazırlıkları tamamlanan zirve; 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin katılımıyla 1 milyon 100 bin metrekarelik alanda 12 gün boyunca devam edecek. Zirvede küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi, adil geçiş, iklim finansmanı ve emisyon azaltımı gibi hayati konular masaya yatırılıyor.
1. Erdoğan’ın Ev Sahipliğinde Liderler Zirvesi
Konferans kapsamındaki diplomasi trafiğinin tepe noktası, Mavi Bölge’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde 11-12 Kasım tarihlerinde düzenlenecek Liderler Zirvesi olacak.
-
102 Lider Düzeyinde Katılım: 6 kıtadan 95 ülke lideri ile 7 uluslararası kuruluş başkanı zirvede yer alıyor. Katılımcılar arasında 37 devlet başkanı, 35 hükümet başkanı, 8 devlet başkan yardımcısı, 7 başbakan yardımcısı ve özel temsilciler bulunuyor.
-
Uluslararası Kurumlar: Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, OECD, İİT ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) en üst düzeyde temsil ediliyor.
-
Bakanlar ve Delegasyonlar: Zirve müzakerelerinde 300’den fazla çevre, enerji, ekonomi ve şehircilik bakanı bizzat yer alıyor.
2. Türkiye’nin Vizyonu: “Uygulama COP”u ve 10 Eylem Gündemi
Türkiye, COP31 Başkanlığı görevini alınan kararların sahada karşılık bulduğu pratik bir süreç olarak yönetiyor. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda COP31 Başkanlığı’nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütürken, müzakerelerin başkanlığını ise Avustralya üstleniyor.
Türkiye’nin ilan ettiği 10 Öncelikli Eylem Gündemi şu başlıkları kapsıyor:
-
Sıfır Atık
-
Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon
-
Gıda Güvenliği
-
İklim Dirençli Şehirler
-
İklim Uygulama Köprüsü
-
Yeşil Sanayileşme
-
Gençlik ve Eğitim
-
Okyanuslar ve Denizler
-
Rio Sinerjisi
-
Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri
3. Sahadaki Yapı: Mavi ve Yeşil Bölge
| Bölge Adı | Alan Büyüklüğü | Kullanım Amacı ve Ziyaretçi Beklentisi |
| Mavi Bölge | 527.000 m² | BM yönetimi altındaki resmi müzakere alanı. Devlet başkanları, bakanlar ve akredite gözlemcilerin yer aldığı bölgeye 100 bin ziyaretçi bekleniyor. Tropikal Kelebek Bahçesi bu alanda bulunuyor. |
| Yeşil Bölge | 582.000 m² | Özel sektör, akademi, sivil toplum ve gençlerin yenilikçi projelerini sergilediği alan. 1,5 milyon ziyaretçi öngörülüyor. 154 ülkeden 45 binden fazla iklim gönüllüsü görev yapıyor. |
4. Türkiye’nin Somut Başarı Hikayeleri: “Sıfır Atık” ve “Asrın İnşası”
Yeşil Bölge’de Türkiye, iklim mücadelesine dair geliştirdiği somut projeleri dünya vitrinine çıkarıyor. Emine Erdoğan’ın himayelerinde uluslararası bir harekete dönüşen Sıfır Atık projesi ve Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli afet konutu, sürdürülebilirlik alanında sunulan örnek çalışmalar arasında yer alıyor.
5. 12 Günlük Tematik Gündem Takvimi
Konferans boyunca her gün farklı bir ana odak konusu ele alınıyor:
-
9 Kasım: Gıda, Tarım ve Sağlık
-
10 Kasım: Enerji ve Ulaştırma
-
11 Kasım: Sıfır Atık
-
12 Kasım: Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre
-
13 Kasım: Finans ve Ticaret
-
14 Kasım: Çocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler
-
15 Kasım: Antalya’da Bir Nefes
-
16 Kasım: Sanayi, Bilim ve Teknoloji
-
17 Kasım: Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı (Rio Sinerjisi)
-
18 Kasım: İnsani ve Sosyal Kalkınma
-
19 Kasım: İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi
-
20 Kasım: Nihai Müzakereler (Mavi Bölge) / Finansman ve Teşvikler (Yeşil Bölge)
6. Sanat, Gastronomi ve “Kimseyi Geride Bırakmama” İlkesi
Zirve alanında kurulan COPArt: Hâlâ Mümkün (Still Possible) temalı açık ve kapalı galeriler ile Sıfır Atık Vakfı tarafından hayata geçirilen 10 bin metrekarelik 5 yapraklı Sıfır Atık Müzesi, sanat yoluyla iklim farkındalığına dikkat çekiyor. Anadolu Bahçesi’nde sunulan israfsız, sürdürülebilir geleneksel Türk gastronomisi örnekleri ise yerel üreticileri destekleyen bir anlayışla katılımcılara sunuluyor.
Organizasyon, uluslararası ISO 20121 sürdürülebilirlik standartlarına tam uyumla yönetilirken; engelsiz ulaşım hatları, sesli yönlendirmeler ve 35 işaret dili tercümanı ile “Kimseyi Geride Bırakmama” ilkesi doğrultusunda tam erişilebilir kılındı.
Kararlar “Oy Birliği” ile Alınacak
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kuralları gereği Antalya’daki müzakere çıktılan oy çokluğuyla değil, tüm tarafların konsensüsü (oy birliği) ile karara bağlanacak. Zirve sonunda gelişmekte olan ülkelere yönelik finansman paketleri ve emisyon azaltım taahhütlerinin netleşmesi bekleniyor.
