Yeni Nesil IBAN Tuzağı: Hesaba Para Gönderip Geri İstiyorlar!
Günün birinde telefonunuza bir bildirim düşüyor: Hesabınıza tanımadığınız birinden 2.000 TL geldi. Birkaç dakika sonra ise meçhul bir numara sizi arayıp ya da mesaj atıp, “Kusura bakmayın, parayı yanlışlıkla sizin hesabınıza gönderdim, kiramı ödeyecektim/hastane masrafı yapacaktım. Lütfen şu IBAN numarasına geri gönderir misiniz?” diyerek yardım istiyor.
Durun! İlk bakışta insani bir hata gibi görünen bu durum, aslında sizi bir suç ortağına dönüştürebilecek tehlikeli bir “para aklama” tezgâhı olabilir.
Sistem Nasıl İşliyor? Neden Tehlikeli?
Uzmanların (Dr. Serkan Varsak gibi isimlerin) uyarılarına göre dolandırıcılar bu yöntemi iki ana amaçla kullanıyor:
-
Kara Para Aklama: Size parayı gönderen kişi ile parayı “iade” etmenizi istedikleri kişi farklıdır. Siz parayı gönderdiğinizde, yasa dışı yollardan elde edilen bir paranın sisteme dahil edilmesine (aklanmasına) aracılık etmiş oluyorsunuz. Hukuki bir incelemede, paranın izi sizin hesabınızdan geçtiği için “şüpheli” konumuna düşen ilk kişi siz oluyorsunuz.
-
Hesap Aktiflik Kontrolü: Dolandırıcılar, ele geçirdikleri veya satın aldıkları hesapların aktif olup olmadığını, kullanıcının tepki süresini ölçmek için bu tarz küçük transferler yapabiliyor.
Gelen Parayı Neden Kendi Elinizle Geri Göndermemelisiniz?
Bankacılık sisteminde bir transferi “İade” butonuyla veya gönderen kişiye aynı yolla geri göndermek mantıklı görünebilir. Ancak dolandırıcılar genellikle paranın başka bir IBAN’a gönderilmesini isterler. Bu durumda:
-
Paranın gerçek kaynağıyla sizin gönderdiğiniz yer arasındaki bağ kopar.
-
Zincirin bir halkası haline gelirsiniz.
-
“Haksız kazanç” veya “suç gelirlerinin aklanması” suçlamalarıyla karşı karşıya kalabilirsiniz.
Mağdur Olmamak İçin Ne Yapmalısınız? (Adım Adım Rehber)
Eğer hesabınıza kaynağını bilmediğiniz bir para geldiyse ve birileri sizden iade talep ediyorsa şu adımları izleyin:
-
Şahıslarla Muhatap Olmayın: Sizi arayan veya mesaj atan kişiye yanıt vermeyin. Onların yönlendirdiği hiçbir IBAN adresine para göndermeyin.
-
Bankanızı Arayın: Derhal bankanızın müşteri hizmetlerini arayarak durumu bildirin. “Hesabıma kaynağı belirsiz bir para geldi, gönderen tarafa banka aracılığıyla iade edilmesini istiyorum” şeklinde talimat verin.
-
Resmi Kayıt Oluşturun: Bankanın bu işlemi kendi iç sisteminden (red işlemi veya hatalı işlem iadesi olarak) yapmasını sağlayın. Bu sayede sorumluluk sizden çıkar ve işlem yasal bir zemine oturur.
-
Savcılığa Bildirin: Eğer durum çok şüpheliyse veya yüksek tutarlıysa, en yakın karakola veya savcılığa giderek durumu tutanak altına aldırın.
Sonuç: İyilik Yaparken Suçlu Durumuna Düşmeyin
Teknoloji geliştikçe dolandırıcılık yöntemleri de “sosyal mühendislik” ile birleşerek daha inandırıcı hale geliyor. Unutmayın; gerçek bir hata yapan kişi, bankası aracılığıyla “hatalı EFT/FAST iadesi” talebi oluşturabilir. Sizin bireysel olarak bir işlem yapmanıza gerek yoktur. Güvenliğiniz için dijital ayak izlerinizi ve banka hesap hareketlerinizi düzenli kontrol etmeyi ihmal etmeyin.
