İstanbul’da Hava Kirliliği Alarm Veriyor: En Yüksek Kirlilik Sultangazi’de!
Megakent İstanbul’da havaların soğuması ve şehir içi trafiğin yoğunlaşmasıyla birlikte hava kalitesinde dikkat çeken bir düşüş yaşanıyor. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) tarafından gerçekleştirilen son araştırma, kentteki partikül madde (PM10) kaynaklı hava kirliliğinin eylül ayında, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3 oranında arttığını ortaya koydu. Kent genelinde 24 ayrı istasyondan elde edilen veriler; sanayi, trafik ve meteorolojik etkenlerin semt semt nefes kalitemizi nasıl farklılaştırdığını gözler önüne seriyor.
Kirlilik Zirvesi Sultangazi ve Kağıthane’de, En Temiz Hava Kandilli’de
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros liderliğinde yürütülen çalışmada, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İBB’ye ait ölçüm istasyonlarının verileri incelendi.
Yapılan analizlere göre:
En Kirli Hava Sultangazi’de: Kentte partikül madde kirliliğinin en yüksek kaydedildiği nokta metreküp başına 61,73 mikrogramla “Sultangazi 3” istasyonu oldu. Bu istasyonu 57,89 mikrogramla “Kağıthane 1” ve 53,18 mikrogramla “Sultangazi 2” takip etti.
En Temiz Hava Boğaz Hattında: Hava kirliliği oranının en düşük ölçüldüğü istasyon metreküp başına 12,96 mikrogramla “Kandilli 1” olurken, onu 13,02 mikrogramla “Üsküdar 1” ve 15,17 mikrogramla “Ümraniye 1” izledi.
En Keskin Artış ve Düşüşler: Kirlilik oranının geçen yıla göre en fazla arttığı istasyon yüzde 75,97 ile “Çatladıkapı” ve yüzde 63,34 ile “Sultangazi 2” olarak kaydedildi. Buna karşın hava kalitesinde en belirgin iyileşme ise yüzde 50,2’lik düşüşle Beylikdüzü ve yüzde 30,44’lük düşüşle Yenibosna istasyonlarında görüldü.
Trafik ve Okulların Açılması Kirliliği Tetikledi
Açıklanan verileri değerlendiren Prof. Dr. Hüseyin Toros, eylül ayı itibarıyla eğitim-öğretim yılının başlamasının ve okul servisleri ile işe gidiş-geliş hareketliliğinin artmasının hava kalitesini doğrudan olumsuz etkilediğini vurguladı. Toros, kentsel rüzgar akımlarının da kirlilik dağılımında kilit rol oynadığına dikkat çekerek; kuzeydoğudan esen rüzgarların Karadeniz’in temiz havasını kente taşıdığını, ancak rüzgarsız ve durgun günlerde kirleticilerin yüzeye yakın katmanlarda biriktiğini belirtti.
Gelecek sonbahar ve kış aylarında evsel ısınma kaynaklı emisyonların artacağına da işaret eden Toros; binalarda ısı yalıtımının yapılması, konutların gereğinden fazla ısıtılmaması, doğru yakma tekniklerinin kullanılması ve baca temizliğine dikkat edilmesinin hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.
Değerlendirme
Hava kalitesi, bir kentin yaşam standardını ve halk sağlığını doğrudan belirleyen en temel göstergelerden biridir. İTÜ’nün ortaya koyduğu bu veriler, İstanbul gibi devasa bir metropolde “tek bir hava kalitesinden” söz edemeyeceğimizi, ilçeden ilçeye hatta mahalleden mahalleye ciddi uçurumlar olduğunu gösteriyor. Kandilli ve Üsküdar gibi Boğaz eksenindeki yeşil ve rüzgar alan noktalar nispeten temiz havayla nefes alırken; sanayi, yoğun yapılaşma ve ağır lojistik trafiğin kıskacındaki Sultangazi ve Kağıthane gibi bölgelerin alarm vermesi tesadüf değildir. Okulların açılmasıyla artan motorlu araç trafiğinin kirliliği hemen yukarı taşıması, toplu taşımanın yaygınlaştırılması ve mikro-mobilite çözümlerinin ne kadar acil olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Yaklaşan kış mevsimi öncesinde hem bireysel ısınma alışkanlıklarımızı gözden geçirmeli hem de yerel yönetimler ölçeğinde sanayi ve trafik emisyonlarına karşı radikal çevreci adımları kararlılıkla atmalıyız; aksi halde her kış daha ağır bir hava yükünü solumak zorunda kalacağız.
