Mekke Anlaşması TBMM Dışişleri Komisyonunda: Bölgesel Güvenlik İçin Yeni Adım

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın onaylanmasına dair kanun teklifinin TBMM Dışişleri Komisyonu’ndaki görüşmeleri hız kesmeden devam ediyor. Görüşmeler sırasında dış politika ve bölgesel güvenlik mimarisine dair kritik detaylar paylaşıldı.

Anlaşmanın Arka Planı ve İmza Süreci

Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü, komisyona yaptığı kapsamlı sunumda anlaşmanın stratejik önemine dikkat çekti.

• Tarihsel Bağlar: Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye ile Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki köklü tarihsel ilişkilerin doğal bir uzantısı olarak nitelendiriliyor.
• İmza Tarihi ve Taraflar: Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud ile Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de imzalandı.
• Onay Süreçleri: Suudi Arabistan ve Pakistan iç onay süreçlerini tamamlayarak resmi bildirimde bulundu; süreç şimdi Türkiye’nin meclis onay aşamasında ilerliyor.

“Bölgesel Sahiplenme” ve Kapsayıcı Güvenlik Mimarisi

Bakan Yardımcısı Gümrükçü, anlaşmanın bölgedeki krizlere dışarıdan çözüm beklemek yerine bizzat bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesini sağladığını vurguladı. Anlaşmanın temel özellikleri şu başlıklar altında öne çıkıyor:

• Savunma Odaklı ve Tehdit İçermeyen Yapı: Anlaşma tamamen savunma odaklı olup hiçbir ülkeyi hedef almamaktadır.
• Uluslararası Hukuka Saygı: Devletlerin egemenliği, toprak bütünlüğü, meşru müdafaa hakkı, ihtilafların barışçıl yoldan çözümü ve içişlerine müdahale etmeme ilkelerine dayanıyor.
• Kapsayıcılık: Bölgede herhangi bir kamplaşmayı değil, uluslararası hukuka saygı gösteren tüm bölge ülkelerinin katılımına açık bütünleşmeci bir vizyonu savunuyor.

Savunma, Teknoloji ve Çok Taraflı Platformlarla Uyum

Mekke Anlaşması, taraflar arasında çok boyutlu bir iş birliği zemini oluşturmayı hedefliyor. Planlanan başlıca alanlar şunlardır:

• Kolektif Caydırıcılık: Düzenli istişareler, silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliği, personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar.
• Savunma Sanayi İş Birliği: Ortak üretim ve teknoloji paylaşımı dahil olmak üzere savunma sanayiinde ortak adımlar atılması.
• Terörle Mücadele ve Lojistik: Müşterek çabaların güçlendirilmesi ve karşılıklı lojistik destek sağlanması.

NATO ve Avrupa Güvenliği ile Tamamlayıcılık

Anlaşma, Türkiye’nin mevcut uluslararası ittifak yükümlülüklerini ortadan kaldırmıyor. Aksine, “güvenliğin bölünmezliği” ilkesi doğrultusunda NATO başta olmak üzere Avrupa güvenliğine dair çok taraflı platformlarla tamamlayıcı bir nitelik taşıyor.

TBMM Dışişleri Komisyonunda milletvekillerinin Anlaşma’ya yönelik değerlendirme ve müzakereleri devam ediyor.