Türkiye’de Yeni Dönem: 1 Temmuz’da ‘DOA’ Logolu Ambalajlar Geliyor!
Türkiye, çevre koruma ve sürdürülebilirlik yolunda dev bir adıma hazırlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından koordine edilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm ülkede resmen başlıyor. Peki, bu sistem hem işletmeleri hem de tüketicileri nasıl etkileyecek?
Dijital Takip ve “Sıfır Atık” Vizyonu
Sistem, sadece bir atık toplama mekanizması değil; üretimin başlangıcından geri dönüşüm tesisine kadar her adımın dijital olarak izlendiği entegre bir modeldir. Temel hedef, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının doğaya karışmasını engellemek ve yıllık 30 milyar liralık bir ekonomik değer yaratmaktır.
İşletmeler İçin Yol Haritası: DBYS Kaydı Zorunlu
İçecek satışı yapan veya servis eden tüm işletmeler (market, bakkal, büfe, otel, restoran) sistemin sahadaki kalesi olacak.
-
Kayıt Süreci: İşletmelerin vakit kaybetmeden
dbys.gov.tradresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne (DBYS) kayıt olması gerekiyor. -
İade Noktaları: Kayıt olan her işletme birer “İade Noktası”na dönüşecek.
-
Ekipman Desteği: Büyük zincir mağazalarda Depozito İade Makineleri (DİM) zorunlu olurken; küçük işletmelere operatörler tarafından el terminalleri ve barkodlu klipsler ücretsiz sağlanacak.
-
HOREKA Sektörü: Otel, restoran ve kafeler kendi bünyelerindeki tüketimi biriktirerek operatörlere teslim edecek.
Not: İşletmeler sadece çevreye katkı sağlamakla kalmayacak; sistem üzerinden alacakları teşvik bedelleri ve artan müşteri trafiği ile rekabet avantajı elde edecekler.
Tüketiciler Paralarını Nasıl Geri Alacak?
Sistem, tüketicinin cebini de doğrudan ilgilendiriyor. Alınan her “DOA” logolu ürün için bir depozito bedeli ödenecek.
-
İade: Boş ambalajlar en yakın iade noktasına veya DİM makinelerine bırakılacak.
-
Ödeme: İade bedelleri DOA mobil uygulaması üzerinden dijital cüzdana aktarılacak.
-
Kullanım: Biriken paralar banka hesabına gönderilebilecek, ATM’den nakit çekilebilecek veya market alışverişlerinde harcanabilecek.
“At-Kurtul” Dönemi Bitiyor, Geri Kazanım Başlıyor
TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk’ün belirttiği gibi, bu sistem toplumda yeni bir tüketim davranışı inşa etmeyi hedefliyor. Her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın sisteme dahil edilmesi, sahillerimizin ve ormanlarımızın plastik atıklardan temizlenmesi anlamına geliyor.
Dünyada 20’den fazla ülkede başarıyla uygulanan bu sistem, Türkiye’nin uçtan uca dijital altyapısı ile global ölçekte bir örnek teşkil etmeye aday. 1 Temmuz itibarıyla başlayacak bu “geri dönüşüm seferberliği”, hem doğayı koruyacak hem de Türkiye ekonomisine can suyu olacak.
