Türkiye, sağlık sektöründe hem ekonomik bağımsızlığını kazanmak hem de küresel pazarda güçlü bir oyuncu olmak için tarihi adımlar atıyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’ndan derlenen bilgilere göre, önümüzdeki dönemde aşıdan biyoteknolojik ilaca, kanser tanı kitlerinden tıbbi cihazlara kadar dev bir yerlileşme hamlesi başlatılıyor. Peki bu büyük dönüşüm ekonomimizi, sağlık sistemimizi ve vatandaşın cebini nasıl etkileyecek? Gelin, detaylara birlikte bakalım.
Sağlık Teknolojilerinde Yerli Üretim Dönemi Başlıyor
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, sağlıkta ithalat bağımlılığını azaltmayı ve Türkiye’yi biyoteknoloji alanında bir ihracat üssü haline getirmeyi hedefliyor. Kamu alımlarının bir “kaldıraç” olarak kullanılacağı bu yeni stratejide, yerli üreticiler devlet desteğini arkalarına alarak büyüyecek.
Aşı ve Biyoteknolojik İlaçlarda Devlet Kampanyası
Bağışıklık kazandırma programındaki aşıların Türkiye’de üretilmesi temel hedef olarak belirlendi. Kamu, özel sektör ve AR-GE ekosistemi ortaklığında “yeni aşı adayı” projeleri desteklenecek. Ayrıca patenti dolan ya da dolmak üzere olan kritik biyoteknolojik ilaçların Türkiye’de üretilmesi için hem mali hem de altyapı destekleri sağlanacak.
Yerli Kanser Tanı Kitleri ve Yapay Zekalı Sağlık Girişimleri
Erken teşhisin hayat kurtardığı kanser tedavisinde dışa bağımlılığı bitirecek kritik bir adım atılıyor. Özel sektörle kurulacak stratejik işbirlikleri sayesinde yerli kanser tanı kitlerinin prototipleri üretilecek. Yapay zeka tabanlı sağlık teknolojileri geliştiren yerli girişimlere ise klinik araştırma, etik kurul ve ruhsatlandırma süreçlerinde rehberlik verilerek yolları açılacak.
Savunma Sanayi Teknolojileri Sağlık Sektörüne Aktarılıyor
Türkiye’nin gururu olan savunma sanayisindeki teknolojik birikim, artık tıbbi cihaz sektörüne transfer edilecek. TÜBİTAK AR-GE desteklerinde askeri ve sivil ortak teknolojilere öncelik verilecek. Ayrıca kurulumu hedeflenen “Sağlık Vadisi” ile birlikte Aziz Sancar Araştırma Merkezi bünyesindeki laboratuvarlar uluslararası akreditasyon standartlarına kavuşturulacak.
Yurt Dışındaki Türk Hastanelerine Dijital Tedarik ağı
Türkiye’nin yurt dışında kurduğu veya desteklediği sağlık tesislerinin tüm malzeme, cihaz ve ilaç ihtiyacı yerli üreticilerden karşılanacak. Bunun için özel bir dijital tedarik sistemi kurulurken, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) bünyesinde ihracat kontrolörlük birimleri oluşturularak AB standartlarında tanınma sağlanacak.
Sonuç: Sağlıkta Tam Bağımsızlık Ne Anlama Geliyor?
Bu dev hamle, yüzeysel bir yerlileşme çabasından çok daha fazlasını ifade ediyor. Türkiye, ilaç pazarında kutu bazında %92 gibi yüksek bir yerlilik oranına sahip olsa da işin “değer” kısmına gelindiğinde bu oran %52,5 seviyelerine düşüyor. Yani yüksek katma değerli, biyoteknolojik ve pahalı ilaçları hâlâ dışarıdan alıyoruz.
Yapılan bu planlama; cari açığı kapatacak, sağlık maliyetlerini düşürecek ve en önemlisi olası küresel krizlerde ilaç ve aşıya erişim riskini sıfırlayacak. Savunma sanayisindeki yerli başarı modelinin sağlık sektörüne uygulanması, Türkiye’yi yakın gelecekte bölgesel bir sağlık ve biyoteknoloji üssü haline getirecektir.
