Yargıtay 4. Ceza Dairesi, bir kamu görevlisine “çakal” diyen sanığa hakaret suçundan verilen mahkûmiyet hükmünü hukuka aykırı bularak bozdu. Anadolu Ajansı’nın (AA) aktardığı karar, gündelik dilde sık duyulan sert ifadelerin hukuk önünde nasıl tartıldığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
İzmir’de kimlik sorgusu tartışmaya dönüştü
Dairenin kararına göre olay İzmir’de yaşandı. Polis tarafından kimliği sorgulanan bir kişiyle polis arasında tartışma çıktı. Polise yönelik “çakal” sözcüğünü kullanan kişi hakkında Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde düzenlenen “hakaret” suçundan dava açıldı.
Yargılamayı yürüten İzmir 10. Asliye Ceza Mahkemesi, sanığa 6 ay hapis cezası verdi. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi ise sanığın istinaf başvurusunu reddetti. Sanık, yeterli inceleme yapılmadığını, hafifletici nedenler ile tahrik hükümlerinin gözetilmediğini öne sürerek cezayı temyiz etti.
Yargıtay’ın kararı: Oy çokluğuyla bozma
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, temyiz başvurusunu yerinde buldu ve mahkûmiyet hükmünü oy çokluğuyla bozdu. Daire üyelerinden biri karşı oy kullandı; bu üye, “çakal” sözcüğünün hakaret sayılması gerektiği görüşünü savundu.
Kararın gerekçesi: Ölçüt onur, şeref ve saygınlık
Kararda, hakaret suçunun oluşması için kişilerin onur, şeref ve saygınlığının hedef alınması gerektiği vurgulandı. Davranışın kişiyi küçük düşürmeye yönelik biçimde gerçekleşmesi de aranıyor. Bir eylemin aşağılayıcı olup olmadığının zamana, yere ve duruma göre değişebileceğine dikkat çekilen kararda, her ağır eleştirinin ya da rahatsız edici sözün hakaret sayılamayacağı belirtildi. Sözlerin, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek somut bir fiil veya olgu isnadı ya da sövme niteliği taşıması gerekiyor.
Daire, sanığın kullandığı “çakal” sözcüğünü “rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı” olarak niteledi. Bu nedenle olayda hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı sonucuna vardı.
Sıkça sorulan sorular
Yargıtay “çakal” sözcüğünü hakaret saydı mı? Hayır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, bu olayda sözcüğün hakaret suçunun unsurlarını taşımadığına hükmetti.
Karar oybirliğiyle mi alındı? Hayır. Bozma kararı oy çokluğuyla verildi; bir daire üyesi karşı oy yazdı.
Hakaret suçu hangi kanun maddesinde düzenleniyor? Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesinde.
Değerlendirme
Bu karar, “kaba olmak” ile “hakaret etmek” arasındaki ince çizgiyi bir kez daha görünür kılıyor. Yargıtay’ın ölçütü açık: Sözün hoşa gitmemesi ya da nezaketsiz olması tek başına suç oluşturmuyor; kişinin onuruna, şerefine ve saygınlığına yönelik somut bir saldırı aranıyor. Karşı oy ise konunun hukukçular arasında da tartışmalı olduğunu gösteriyor. Üstelik karar bir bozma kararı; yani dosyanın sonraki aşamasını yerel mahkeme belirleyecek ve her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilecek. Bu nedenle kararı, kamu görevlilerine yönelik her sert sözün cezasız kalacağı şeklinde okumak doğru olmaz. Yine de karar, ifade özgürlüğü ile kamu görevlisinin saygınlığı arasındaki dengenin yalnızca kelimeye değil, bağlama ve niyete bakılarak kurulacağını hatırlatıyor.
