ABD ve İran İslamabad Masasında: Diplomasi Trafiği ve Kritik Gündem
Dünya siyasetinin kalbi bu hafta sonu Pakistan’ın başkenti İslamabad’da atıyor. ABD ve İran arasındaki gerilimin ardından sağlanan iki haftalık ateşkes, tarafları ilk kez bu kadar kapsamlı bir müzakere masasında bir araya getirdi. Pakistan’ın ev sahipliğinde gerçekleşen bu zirve, sadece iki ülkeyi değil, küresel enerji piyasalarını ve bölgesel güvenliği de doğrudan ilgilendiriyor.
Zirve Nerede ve Kimler Katılıyor?
İslamabad’da güvenlik önlemlerinin en üst seviyeye çıkarıldığı “Kırmızı Bölge”de gerçekleşecek görüşmelerde heyetler oldukça üst düzey isimlerden oluşuyor:
-
ABD Heyeti: Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre, ABD tarafına Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ediyor.
-
İran Heyeti: İran tarafında ise Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın masada olması bekleniyor.
-
Arabulucu: Müzakereleri Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar yönetecek; Pakistan ordusu ve Başbakan Şerif sürece aktif lojistik destek sağlıyor.
Masadaki Kritik Başlıklar
Görüşmelerin ana eksenini nükleer program ve bölgesel ateşkesin kalıcılığı oluşturuyor. Ancak tarafların “kırmızı çizgileri” oldukça belirgin:
-
Nükleer Program: ABD, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan tamamen vazgeçmesini şart koşarken; İran barışçıl nükleer faaliyetlerin devamı konusunda ısrarcı.
-
Lübnan ve Bölgesel Güvenlik: İran tarafı, Lübnan’a yönelik saldırıların durmaması halinde ateşkesin bozulabileceği uyarısında bulunuyor. ABD ise mevcut ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını savunuyor.
-
Enerji ve Ekonomi: Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin güvenliği ve petrol tesislerinin korunması, küresel piyasaların gözünü bu zirveye dikmesine neden olan en temel ekonomik başlık.
Neden Pakistan Seçildi?
Umman’ın ardından Pakistan’ın arabulucu olarak öne çıkması, bölgedeki dengeler açısından stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Pakistan, hem Washington ile askeri iş birliğini sürdüren hem de İran ile komşuluk ilişkilerini dengeleyen bir aktör olarak “güvenli bölge” imajı çiziyor.
Önemli Not: Uzmanlar, İsrail’in masada olmamasının ve Lübnan’daki sıcak çatışmaların devam etmesinin müzakere sürecini kırılgan hale getirebileceği konusunda uyarıyor.
Görüşmelerin 15 güne kadar uzayabileceği öngörülürken, İslamabad’da 9-10 Nisan tarihlerinin resmi tatil ilan edilmesi zirveye verilen önemi kanıtlar nitelikte. Küresel barış için bu masa, son yılların en kritik diplomatik sınavlarından biri olacak.
