76 Haftada 104 Beyin Taraması: Bir Doktora Öğrencisinin ‘Friends’ Dizisiyle Gerçekleşen Bilimsel Yolculuğu
Günlük hayatın stresi, uyku düzeni ve ruh halimiz beyin kimyamızı tam olarak nasıl etkiliyor? Laboratuvar ortamında yapılan yapay testler, gerçek hayatın karmaşıklığını anlamak için her zaman yeterli olmayabiliyor.
Auburn Üniversitesi’nde elektrik ve bilgisayar mühendisliği doktora öğrencisi olan Joshita Majumdar, bu soruya yanıt bulabilmek adına bilim dünyasında eşine az rastlanır bir adanmışlığa imza attı.
Bir Bilim İnsanının Kendi Bedeninde Gerçekleştirdiği Deney
Yapay laboratuvar uyarım metotlarının ötesine geçmek isteyen Majumdar ve danışmanı Prof. Gopikrishna Deshpande, “doğal” (naturalistic) durumları inceleyen benzersiz bir veri seti oluşturmayı hedefledi.
-
76 Haftalık Maraton: Joshita Majumdar, tam 76 hafta boyunca haftalık rutininin bir parçası olarak Auburn Üniversitesi’ndeki ultra yüksek alanlı 7-Tesla MRI cihazına girdi.
-
104 Taramalık Rekor: Toplamda 104 kez beyin taramasından geçerek fMRI literatüründe en süreklilik gösteren kişisel veri setlerinden birini üretti.
-
Günlük Yaşam Takibi: Sadece beyin taramalarıyla yetinmeyen araştırmacı, her gün ne yediğini detaylıca kaydetti ve akıllı yüzük kullanarak uyku kalitesini anlık olarak izledi.
MRI Tüpünün İçinde 90 Dakika ve ‘Friends’ Desteği
Devasa bir MRI cihazının içinde saatlerce neredeyse hiç hareket etmeden durmak, klostrofobi ve yüksek gürültü nedeniyle ciddi bir zihinsel dayanıklılık gerektirir. Majumdar bu süreci katlanabilir kılmak ve gerçek hayattaki duygu durumlarını simüle edebilmek için yaratıcı bir çözüm üretti: Efsanevi sitcom dizisi Friends.
Neden ‘Friends’ Dizisi Seçildi?
-
Gerçek Hayat Simülasyonu: Yapay görevler yerine, mizah, dostluk ve duygusal anlar içeren 10’ar dakikalık klip derlemeleri izlenerek beynin günlük yaşamdaki doğal tepkilerine benzer sinyaller vermesi sağlandı.
-
Şükran Günü Teması: Özellikle Friends’in Şükran Günü (Thanksgiving) bölümlerinden sahneler seçilerek aile, sıcaklık ve arkadaşlık hislerinin beyin kimyasındaki karşılığı hedeflendi.
-
Kültürel Dokunuşlar: Deney protokolüne ek olarak, Hint kökenli olan Majumdar’ın ev hasretini ve olumlu duygularını tetiklemek adına Bollywood yapımı Dear Zindagi filminden “Love You Zindagi” müzik klibi de izletildi.
Araştırmadan Elde Edilen İlk Önemli Bulgular
Süreç boyunca yemek saatlerinden uyku düzenine kadar birçok zorlukla karşılaşan Majumdar (örneğin taramadan hemen önce yemek yemenin baş dönmesine yol açtığını keşfederek test öncesi 1.5 – 2 saatlik açlık kuralı koydu), elde edilen verileri analiz etmeye başladı.
-
Uyku Kalitesi ve Glutamat İlişkisi: Derin uykunun azaldığı ve hafif uykunun ağırlıkta olduğu gecelerin ardından, beyinde bir sonraki gün daha yüksek glutamat (önemli bir nörotransmiter) seviyeleri tespit edildi.
-
Duyguların Yapay Zeka ile Analizi: Ekip, ilerleyen aşamalarda yapay zeka algoritmaları kullanarak Friends sahneleri izlenirken yaşanan anlık duygusal değişimlerin beyin haritasındaki izlerini çıkarmayı hedefliyor.
