Yapı ruhsatı projelerinin dijital ortamda hazırlanması, teslim edilmesi ve kontrolünü amaçlayan
e-Proje Yönetim Sistemi,
inşaat sektöründe yeni bir dönemin kapısını aralıyor. İTÜ iş birliğiyle geliştirilen yönetmelik taslakları ve Emlak Konut GYO ile yürütülen Kuzey Esenler pilot çalışması, Türkiye’nin BIM tabanlı proje süreçlerine geçiş hazırlıklarında öne çıkıyor.
İnşaat mühendisleri ve müteahhitler için yeni dönem
Mimarlık ve Mühendislik projelerinin Dijital olarak hazırlanması hakkında yönetmelik 05.08.2026 -33331 sayılı Resmi Gazetede yayınlandı.
Türkiye’de inşaat projelerinin hazırlanması ve yapı ruhsatı süreçlerinin dijitalleştirilmesi amacıyla e-Proje Yönetim Sistemi (e-PYS) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütüldü. Geleneksel proje teslim yöntemlerinden standartlaştırılmış dijital süreçlere geçişi hedefliyor
BIM nedir, e-PYS ne sağlayacak?
BIM (Building Information Modeling), Türkçede Yapı Bilgi Modellemesi olarak adlandırılıyor. Bir yapının mimari, statik, mekanik ve elektrik gibi disiplinlere ait bilgilerini ortak bir dijital modelde bir araya getiren bir çalışma yöntemidir.
e-PYS ise yapı ruhsatı eki projelerin dijital ortamda hazırlanması, teslim edilmesi, incelenmesi ve arşivlenmesi için geliştirilen sistemdir. BIM ile e-PYS birbirini tamamlayan, ancak aynı anlama gelmeyen iki ayrı kavramdır.
Sistemin hedeflenen başlıca katkıları şunlardır:
- Proje teslim ve kontrol süreçlerini standartlaştırmak.
- Dosya ve veri eksikliklerinin daha erken tespit edilmesini sağlamak.
- Mimarlar, mühendisler, müteahhitler ve idareler arasındaki bilgi akışını kolaylaştırmak.
- Kâğıt kullanımını ve tekrarlanan işlemleri azaltmak.
- Projelerin dijital ortamda arşivlenmesini ve gerektiğinde yeniden incelenmesini kolaylaştırmak.
BIM modellerinin ve iki boyutlu çizimlerin ortak standartlarla yönetilmesi, farklı disiplinler arasındaki koordinasyonu da güçlendirebilir. Bununla birlikte otomatik kontrollerin kapsamı, sistemin teknik özelliklerine ve yürürlükteki kurallara bağlı olacaktır.
Kuzey Esenler BIM pilot projesi
e-PYS çalışmalarının önemli uygulama başlıklarından biri, Emlak Konut GYO A.Ş. ile ilişkilendirilen Kuzey Esenler 1709 Ada 1 Parsel pilot projesidir. Emlak Konut’un yayımladığı gayrimenkul değerleme kayıtlarında da bu parsel yer almaktadır.
Çalışmanın amacı, BIM tabanlı proje süreçlerinin gerçek bir yapı projesi üzerinde denenmesi ve yönetmelik taslaklarında öngörülen teknik ve idari esasların değerlendirilmesidir.
Paylaşılan proje bilgilerine göre çalışma, yaklaşık 159 bin metrekarelik Kuzey Esenler Oruç Reis 1. Etap geliştirme alanıyla ilişkilendirilmekte; pilot uygulamada ise 1709 Ada 1 Parsel ve A Blok öne çıkmaktadır..
Pilot uygulamaların önemi, dijital sistemin yalnızca teorik olarak tasarlanmasıyla yetinilmemesi; proje hazırlama, veri teslimi ve kontrol adımlarının uygulamada değerlendirilmesidir.
2027’de ne değişecek?
İnşaat mühendisleri, mimarlar, proje ofisleri ve müteahhitler açısından en önemli konu, yeni sisteme geçiş takvimidir.
Proje kapsamında paylaşılan takvimde, Konut ve Konut+ Ticari Yapılar
dijital proje hazırlama aşaması Alan 5.000 m2 kadar 1 Eylül 2027,
Tüm il ve ilçeler 01.03.2029
10.000.m2 büyük alanlar 01.09.2030 tüm il ve ilçeler 01.09.2032
elektronik teslim ve yönetim aşaması için ise 1 Eylül 2028 tarihleri öngörülmektedir.
Sektör çalışanlarının geçiş döneminde şu konulara hazırlanması önem taşıyor:
- BIM yazılımları ve dijital proje üretimi konusunda bilgi edinmek.
- Proje dosyalarının biçim ve içerik standartlarını takip etmek.
- Farklı mühendislik disiplinleri arasında ortak veri kullanımını geliştirmek.
- Bakanlığın resmî duyurularını ve uygulama kılavuzlarını izlemek.
Sonuç: İnşaatta verimlilik için dijital altyapı
e-Proje Yönetim Sistemi, yapı ruhsatı süreçlerini daha düzenli, izlenebilir ve verimli hâle getirmeyi amaçlayan önemli bir dijital dönüşüm çalışmasıdır. BIM uygulamalarıyla desteklenmesi durumunda proje koordinasyonunun güçlenmesine, veri kayıplarının azalmasına ve yapı projelerinin dijital arşivlerinin oluşturulmasına katkı sağlayabilir.
2027 ve sonrasındaki geçiş sürecinin başarısı; mevzuatın açıklığına, teknik standartların uygulanabilirliğine, yazılım altyapısına ve özellikle küçük ve orta ölçekli proje ofislerinin sisteme uyumunu destekleyecek eğitimlere bağlı olacaktır.
Türkiye, e-Proje Yönetim Sistemi ve BIM uygulamalarıyla yapı ruhsatı projelerinin dijital hazırlanması, teslimi ve kontrolüne yönelik yeni bir altyapı geliştiriyor. İTÜ iş birliğiyle hazırlanan yönetmelik taslakları ve Kuzey Esenler pilot çalışması, inşaat sektörünün dijital dönüşümünde öne çıkıyor. Uygulama takviminin kesinleşmiş mevzuat üzerinden takip edilmesi gerekiyor.
