600 Milyar Liralık Dev Fedakarlık: Akaryakıtta Neler Oluyor?
Son günlerde basında yer alan “akaryakıt vergileri” tartışmalarına GİB son noktayı koydu. Aslında durum şu: Petrol fiyatları dünya genelinde adeta bir hız treni gibi inip çıkarken, devlet bu şokun biz tüketicilere en az seviyede yansıması için “eşel mobil” sistemini sonuna kadar kullanıyor. Peki, bu ne anlama geliyor? Basitçe söylemek gerekirse; pompa fiyatı aşırı artmasın diye devlet kendi alacağı vergiden vazgeçiyor.
Rakamlar Ne Diyor?
GİB’in projeksiyonlarına göre, eğer mevcut petrol fiyatları ve düşük vergi oranları bu şekilde devam ederse, yıl sonuna kadar kamu maliyesinin vazgeçtiği tutar 600 milyar lirayı aşacak. Bu, bütçe dengeleri açısından devasa bir rakam!
-
Motorin ve LPG: Bugün itibarıyla bu ürünlerdeki maktu ÖTV sıfırlanmış durumda.
-
Benzin: Benzinde ise sadece 3,0206 liralık sembolik bir ÖTV alınıyor.
-
KDV Kaybı: Alınmayan ÖTV’nin bir de KDV ayağı var. Buradaki kaybın da yıl sonuna kadar 104 milyar lirayı bulması bekleniyor.
Eşel Mobil Sistemi: Vatandaşa Kalkan Oldu
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in de vurguladığı gibi, eşel mobil sistemi aslında küresel enerji krizinin vatandaşın bütçesinde yaratacağı “depremi” hafifleten bir amortisör görevi görüyor.
“5 Mart’tan bu yana uygulanan sistemle, günlük tüketim tahminleri üzerinden yapılan hesaplamalara göre toplam vergi kaybı şimdiden 100 milyar lirayı aşmış durumda.”
Mart ve Nisan Aylarındaki Keskin Düşüş
Vergi tahsilat rakamlarına baktığımızda tablonun netliği daha da artıyor. Şubat ayında 44,3 milyar lira olan akaryakıt ÖTV tahsilatı, nisan ayında sadece 6,9 milyar liraya kadar geriledi. Bu keskin düşüş, devletin “ben bu vergiyi almıyorum, yeter ki vatandaşın maliyeti artmasın” dediği dönemin tam bir özeti.
Gelecek Dönem Öngörüleri
2026 yılı için hedeflenen akaryakıt ÖTV geliri 656,5 milyar lira olarak belirlenmişti. Ancak bugüne kadar tahsil edilen miktar 136,8 milyar lira seviyesinde kaldı. Yılın geri kalanında hedeflere ulaşılması zor görünse de öncelik, enflasyonla mücadele ve vatandaşın alım gücünü korumak gibi duruyor.
Ekonomi yönetiminin bu “vergi feragati” hamlesi, bir yandan enflasyonun ateşini söndürmeye çalışırken diğer yandan kamu bütçesi üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. Bakalım önümüzdeki aylar petrol piyasası ve bizim pompalarımız için neler getirecek?
