İran’dan Hürmüz Boğazı Açıklaması: Umman Mutabakatı Seyir Denetimini Kapsıyor, Geçişler Şarta Bağlı
Tahran ile Maskat arasında yürütülen yoğun diplomatik ve teknik görüşmeler sonucunda Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş rotalarına ilişkin nihai bir mutabakata varıldığı bildirildi. Ancak İranlı üst düzey yetkililer, Umman ile sağlanan bu teknik anlaşmanın küresel enerji trafiğinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı’nın derhal seyrüsefere açılacağı anlamına gelmediğini vurguladı.
İran’ın resmi Tesnim Haber Ajansı’na konuşan ve ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkili, yeni düzenlemenin detaylarını aktararak boğazın tamamen açılmasının yalnızca ABD’nin Tahran tarafından öne sürülen şartları kabul etmesine bağlı olduğunu ifade etti.
Yeni Deniz Güzergahı İran Karasularından Geçecek
İran ve Umman arasındaki görüşmelerin eylül ayı başı itibarıyla olgunlaştığını belirten yetkili, varılan mutabakata göre boğazdaki yeni trafik hatlarının sınırlarını açıkladı:
-
Giriş Güzergahı: Hürmüz Boğazı’na giriş hattının tamamı İran karasuları içerisinde yer alacak.
-
Çıkış Güzergahı: Çıkış hattının kritik bir bölümü yine İran karasuları dâhilinde tutulacak.
-
Güney Güzergahının Kapatılması: Yeni düzenleme hayata geçirildikten sonra, ABD’nin açık tutulmasında ısrar ettiği ve son dönemdeki bölgesel gerilimin ana kaynağı olan güney güzergahı deniz trafiğine tamamen kapatılacak.
Yeni seyrüsefer protokollerinin uygulanmasıyla birlikte bölgedeki ticari gemi trafiği doğrudan İran’ın ulusal mevzuatına ve denetim prosedürlerine tabi kılınacak.
Hürmüz Boğazı’nın Açılması İçin ABD’ye 7 Kritik Şart
Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle trafiğe açılması sürecine değinen İranlı kaynak, Tahran yönetiminin aracı ülkeler vasıtasıyla Washington’a 7 maddelik bir şart listesi ilettiğini aktardı. İran’ın en yüksek devlet makamlarınca onaylandığı belirtilen bu talepler karşılanmadığı sürece boğazın kapalı kalmaya devam edeceğinin altı çizildi.
“Bu anlaşma Hürmüz Boğazı’nın derhal açılması anlamına gelmiyor. Boğazın geleceği, tamamen Amerikan tarafının İran’ın şartlarını eksiksiz yerine getirmesine bağlıdır.” — İranlı Yetkili
Resmi Duyuru 14 Eylül’de Umman’da Yapılacak
Süreçle ilgili diplomatik takvimi daha önce paylaşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 14 Eylül’de Umman’ın başkenti Maskat’ta düzenlenecek olan bölgesel toplantıya dikkat çekmişti.
Körfez ülkelerinin dışişleri bakanları düzeyinde katılım göstermesi beklenen bu kritik zirvede, Tahran-Maskat arasında varılan Hürmüz Boğazı seyrüsefer mutabakatının uluslararası kamuoyuna resmi olarak ilan edilmesi planlanıyor.
