Türkiye’de tarım ve hayvancılık sektörü uzun süredir yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ediyor. Tam da bu süreçte Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan üreticinin yüzünü güldürecek, üretim maliyetlerine doğrudan dokunan kritik adımlar geldi. Özellikle kırsaldaki aile işletmelerini korumak ve gençlerin üretimde kalmasını sağlamak adına atılan bu hamleler, hayvancılığın geleceği için yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Hayvancılıkta Maliyet Yükü Hafifliyor: Aşı ve Kimlik Ücretsiz
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın açıkladığı yeni destek paketinin en dikkat çeken unsuru, yetiştiricilerden artık aşı ve kimliklendirme ücreti alınmayacak olması. Sürü sağlığını korumak ve kayıt dışılığı önlemek adına zorunlu olan bu işlemler, her yıl üreticinin cebinden ciddi bir miktar çıkmasına neden oluyordu. Bakanlığın bu iş için yaklaşık 6 milyar liralık dev bir bütçe ayırması, hane bütçelerine doğrudan katkı sağlayacak. Üstelik bu muafiyet sağlanırken üreticilerin diğer destekleme ödemelerinden herhangi bir kesinti yapılmayacak ve veteriner hekimler ilave bir ücret talep etmeyecek.
Üretim Planlaması ve Kırsala Pozitif Ayrımcılık
2024 başında açıklanan “Hayvancılık Yol Haritası” meyvelerini vermeye başladı. Sektördeki en büyük belirsizliklerden biri olan kısa vadeli planlama anlayışı, yerini 3 yıllık öngörülebilir bir modele bıraktı. Bu modelde özellikle kadın ve genç girişimcilere ilave teşvikler sunulurken, Erzurum gibi hayvancılık potansiyeli yüksek 16 ile pozitif ayrımcılık uygulanıyor. Erzurum’daki üreticilere sağlanan ilave destekler ise oldukça kapsamlı:
| Destek Kalemi | İlave Destek Oranı |
| Buzağı Desteği | %50 Fazla |
| Çiğ Süt Desteği | %40 Fazla |
| Yem Bitkileri Desteği | %50 Fazla |
| Ziraat Bankası Kredi İndirimi | + %20 Ek Faiz İndirimi |
Yem Maliyetlerine TMO Dokunuşu ve Altyapı Yatırımları
Hayvancılıkta işletme giderlerinin neredeyse %70’ini oluşturan yem maliyetleri için de somut adımlar atıldı. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) stoklarındaki arpa satışına başlanarak besicilerin uygun fiyatlı yeme erişimi kolaylaştırıldı. Bunun yanı sıra, 2028 yılına kadar 2 milyon dekar mera alanının ıslah edilecek olması ve Erzurum’da kurulması planlanan 25 bin büyükbaş kapasiteli Besi Organize Tarım Bölgesi, bölgesel üretimi endüstriyel bir güce dönüştürmeyi hedefliyor. 9 bin ton kırmızı et üretimi ve 1.500 kişilik istihdam imkanı yaratacak bu projeler, bölge ekonomisine 3 milyar liralık bir katma değer sunacak.
Atılan bu adımlar, doğrudan üreticinin cebine yansıyan girdi maliyetlerini düşürme odaklı olduğu için son derece stratejik bir değer taşıyor. Ücretsiz aşı ve kimliklendirme hamlesi 6 milyar liralık bir yükü devletin üstlenmesi anlamına gelirken, 3 yıllık planlama süreci de piyasadaki belirsizliği ortadan kaldırıyor. Yem desteği ve altyapı yatırımlarıyla birleştiğinde bu politikalar; yalnızca et ve süt üretimini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda gıda enflasyonunu dizginlemede ve tarladan sofraya uzanan tedarik zincirinde fiyat istikrarını sağlamada anahtar bir rol üstlenecektir.
