ABD ve İran Arasında Tarihi Barış: Hürmüz Boğazı Açılıyor
Küresel jeopolitikte taşları yerinden oynatacak tarihi bir deklare geldi. Aylardır süren gerilimin ve askeri hareketliliğin ardından ABD ile İran barış anlaşmasına vardı.
Gelişmeyi ilk olarak arabuluculuk sürecini yürüten Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif duyururken, ardından ABD Başkanı Donald Trump ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’den ardı ardına resmi açıklamalar geldi.
Küresel Ticarete Nefes: “Motorları Çalıştırın, Petrol Aksın”
Anlaşmanın en somut ve küresel ekonomiyi doğrudan ilgilendiren çıktısı Hürmüz Boğazı üzerindeki ablukanın kalkması oldu. Sosyal medya hesabı üzerinden tebrik mesajı yayınlayan ABD Başkanı Donald Trump, şu ifadeleri kullandı:
“İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşma artık tamamlanmıştır. Herkesi tebrik ederim! Bu vesileyle, Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama olmaksızın açılmasını ve aynı zamanda ABD’nin deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onaylıyorum. Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol akışına izin verin.”
İmza Töreni 19 Haziran’da İsviçre’de
İran kanadı da anlaşmanın detaylarına ilişkin önemli bilgiler paylaştı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, mutabakat zaptının metninin tamamlandığını ve resmi imza töreninin 19 Haziran Cuma günü İsviçre’de gerçekleşeceğini doğruladı.
Garibabadi, Tesnim Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada sürecin işleyişine dair şu kritik detayları verdi:
-
Askeri Operasyonlar Duruyor: Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar derhal ve kalıcı olarak sonlandırılacak.
-
60 Günlük Kritik Süreç: İmza sonrası başlayacak 60 günlük dönemde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizmaları müzakere edilecek.
-
Taahhütlerin Doğrulanması: İran, ABD’nin savaşı sonlandırma, ablukayı kaldırma ve dondurulan varlıkları serbest bırakma taahhütlerini bu süreçte doğrulayacak. Görüşmelerin devamı ABD’nin bu adımlarına bağlı olacak.
Garibabadi ayrıca, İsrail’in Lübnan saldırıları karşısında İran Silahlı Kuvvetleri’nin sergilediği kararlı duruşun, Trump’ın pozisyon almasında ve anlaşma metninde ilerleme sağlanmasında etkili olduğunu savundu.
Pakistan Başbakanı Şerif’ten Türkiye ve Ortaklara Teşekkür
Sürecin diplomatik merkez üssü olan İslamabad’dan konuşan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, kalıcı barış adına atılan bu adımdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Şerif, bölgesel diplomasinin başarısına vurgu yaparak şu aktörlere teşekkür etti:
-
Katar: Arabuluculuk çabalarındaki değerli liderliği ve desteği için,
-
Türkiye ve Suudi Arabistan: Sürece sağladıkları devasa katkılar ve vizyoner liderlikleri için özel olarak teşekkür edildi.
Anlaşma metninin 19 Haziran’daki resmi törenden önce kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Küresel enerji piyasalarını ve Orta Doğu dengelerini tamamen değiştirecek bu anlaşmanın sahaya nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki 60 günlük doğrulama sürecinde netleşecek.
