İki Ateş Arasında Yaşamak: Cenevre’den Gelen BM Raporu Ne Anlama Geliyor?
Dünyanın bir köşesinde hayat devam ederken, başka bir köşesinde insanların tarihin en ağır yüklerini omuzladığına tanık oluyoruz. Cenevre’den yükselen son haber, tam da böyle bir durumun resmi belgesi niteliğinde. Birleşmiş Milletler İran Uluslararası Bağımsız Soruşturma Komisyonu, hazırladığı yeni raporda oldukça ağır ve bir o kadar da hayati bir tespitte bulundu: ABD’nin İran’da düzenlediği saldırılarda sivil ölümlerine yol açarak savaş suçu işlediğine inanmak için makul gerekçeler var.
Raporun ayrıntılarına baktığımızda, durumun ne denli karmaşık ve can yakıcı olduğu açıkça görülüyor. İran’daki siviller adeta devasa bir kıskacın tam ortasında kalmış durumda. Bir tarafta kendi hükümetlerinin protestolara karşı uyguladığı, geçmişte benzeri görülmemiş sertlikteki baskılar, kitlesel ölümler, tutuklamalar ve artan idamlar… Diğer tarafta ise ABD ve İsrail’in bölgeye yönelik askeri müdahaleleri. BM, özellikle 28 Şubat sonrasındaki süreçte, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 178 sivilin hayatını kaybettiği iki ayrı hava saldırısında ABD’nin ayrım gözetmeksizin hareket ettiğini vurguluyor.
Bu Gelişme Hayatımız ve Dünyamız İçin Ne Anlama Geliyor?
Peki, binlerce kilometre ötedeki bu rapor bizim dünyamız için ne ifade ediyor?
Her şeyden önce bu durum, küresel adaletin ve uluslararası hukukun ne kadar hayati bir ihtiyaç olduğunu bir kez daha yüzümüze çarpıyor. Siyasetin, askeri güçlerin ve hükümetlerin güç savaşları arasında her zaman en büyük bedeli “hiçbir suçu olmayan siviller” ödüyor. Kendi evinde, sokağında sadece huzurla yaşamak isteyen insanların; hem içeriden gelen şiddetle hem dışarıdan gelen bombalarla sınanması, insanlık vicdanında derin bir yara açıyor.
BM’nin hem İran hükümetine hem de ABD’ye “ihlallere derhal son verin, mağdurlara tazminat ödeyin” çağrısı yapması, kağıt üstünde bir uyarı gibi görünebilir. Ancak bu raporlar, yaşatılan acıların unutulmaması, kayıt altına alınması ve gelecekte kimsenin “görmedim, bilmiyordum” diyememesi için büyük bir önem taşıyor. Savaşın ve baskının hiçbir haklı gerekçesi olamayacağını, sivil bir canın değerinin hiçbir jeopolitik çıkardan daha az olmadığını hatırda tutmamız gerekiyor.
