Kasım Ayı Piyasa Rehberi: TBMM Bütçe Maratonu, TCMB Raporları ve Kritik Veri Akışı
Türkiye ekonomisinde son çeyreğe girerken kasım ayı, hem maliye politikası hem de para politikası ayağında kritik dönüm noktalarına sahne olmaya hazırlanıyor. Bir taraftan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) çatısı altında 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi üzerindeki maraton başlarken, diğer taraftan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) vereceği likidite, sıkılaşma ve enflasyon patikasına dair sinyaller piyasa aktörlerinin radarlarında yer alacak.
Gelin, kasım ayında makroekonomik dengeleri şekillendirecek temel başlıkları ve teknik beklentileri birlikte inceleyelim.
1. Maliye Politikası Sahne Alıyor: TBMM’de 2027 Bütçe Mesaisi
2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin TBMM’ye sunulmasıyla başlayan bütçe maratonu, kasım ayı boyunca Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yoğun bir takvimle devam edecek. Bakanlıkların ve kamu kurumlarının bütçe sunumları 27 Kasım itibarıyla tamamlanarak teklif Genel Kurul gündemine taşınacak.
Bütçe dengelerindeki sıkı duruşun sürdürülmesi, dezenflasyon sürecinin başarısı açısından hayati önem taşıyor. OVP (Orta Vadeli Program) hedefleri doğrultusunda maliye politikasının para politikasıyla ne ölçüde eş güdümlü ilerleyeceği piyasa faizleri ve risk primi (CDS) üzerinde doğrudan belirleyici olacaktır.
2. Dış Ticaret ve Cari Denge Performansı
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın 3 Kasım’da İstanbul’da açıklaması beklenen ekim ayı dış ticaret verileri, ihracatın artış ivmesini teyit etmesi açısından kritik. Geçtiğimiz ay mal ihracatında %15,4’lük yıllık artışla 26 milyar dolar seviyesine ulaşılarak rekor kırılmıştı.
Öte yandan, TCMB’nin 13 Kasım’da duyuracağı eylül ayı ödemeler dengesi verileri cari açık/fazla dinamiğini ortaya koyacak.
Cari Denge ve Ticaret Verileri
| Gösterge | Önceki Dönem Verisi |
| Ağustos Cari Denge | +4.053 Milyar $ |
| Altın/Enerji Hariç Cari Denge | +8.205 Milyar $ |
| Eylül İhracatı (Yıllık) | %15,4 Artış (26 Milyar $) |
Cari işlemler hesabındaki pozitif seyir, Türk Lirası’nın reel bazda desteklenmesi ve döviz rezervlerinin güçlenmesi açısından makro-ihtiyati çerçeveyi desteklemeye devam ediyor.
3. Merkez Bankası’nın Sinyalleri: Enflasyon ve Finansal İstikrar Raporları
Kasım ayında piyasaların en çok kilitleneceği tarihlerden biri şüphesiz 12 Kasım. TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın son Enflasyon Raporu’nu paylaşacak.
Daha önceki raporda TCMB, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini %28 olarak revize etmiş; 2027 yıl sonunda %15, 2028’de ise %9 seviyesine geriledikten sonra orta vadede %5 hedefine ulaşılacağını öngörmüştü.
TCMB Enflasyon Patikası Hedefleri
| Yıl | Yıl Sonu Enflasyon Tahmini |
| 2026 | %28,0 |
| 2027 | %15,0 |
| 2028 | %9,0 |
| Orta Vadeli Hedef | %5,0 |
Karahan’ın toplantıda sunacağı mesajlar, mevduat faizlerinin seyri ve kredi büyüme sınırlandırmalarına dair detaylar para politikasının patikasını netleştirecektir.
Ayrıca 27 Kasım’da yayımlanacak Finansal İstikrar Raporu ve Başkan Karahan’ın önsözdeki değerlendirmeleri, bankacılık sektörünün aktif kalitesi ve likidite koşulları hakkında önemli ipuçları barındıracak.
4. Makroekonomik Veri Akışı: Enflasyon, Sanayi ve İş Gücü
TÜİK’in kasım ayı boyunca açıklayacağı veri seti, büyüme ve enflasyon tarafında soğuma emarelerinin ne seviyede olduğunu gösterecek.
-
Ekim Enflasyonu (3 Kasım): Eylül ayında TÜFE aylık %1,84 artışla yıllık %29,73’e; Yİ-ÜFE ise aylık %2,07 artışla yıllık %27,38’e gerilemişti. Ekim verisindeki katılık derecesi, TCMB’nin faiz adımlarına dair beklentileri yönlendirecektir.
-
Sanayi Üretimi (10 Kasım): Ağustosta aylık %1, yıllık %1,9 gerileyen sanayi üretimi, ekonomik aktivitedeki dengelenme sürecinin imalat sanayine yansımasını gösteriyor.
-
İş Gücü ve Dış Ticaret (30 Kasım): Eylülde %8,4 seviyesine yükselen işsizlik oranı ve ekim ayı konut satışları (17 Kasım) iç talepteki seyri analiz etmemizi sağlayacak.
5. Yıl Sonu Yaklaşırken: Asgari Ücret Denklemi
Aralık ayında toplanacak olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu öncesinde, kasım ayı boyunca komisyonun yapısı ve beklenen enflasyon-gerçekleşen enflasyon tartışmaları gündemi meşgul edecek.
Mevcut durumda brüt 33.030 TL ve net 28.075,50 TL olarak uygulanan asgari ücretin, dezenflasyon süreciyle uyumlu ve satın alma gücünü koruyacak bir seviyede belirlenmesi hem işveren maliyetleri hem de toplam talep dengesi açısından yakından izleniyor.
Genel Değerlendirme
Kasım ayı, Türkiye ekonomisinde para ve maliye politikalarının uyumunu test eden, makro göstergelerin yönünü netleştiren dinamik bir süreç olacak. Piyasalar bir yandan Bütçe Komisyonu’ndan gelecek haber akışını, diğer yandan TCMB’nin enflasyon patikasına dair teknik güncellemelerini fiyatlamalarına dahil edecektir.
