Toplanın, size vizyonunuzu arşa çıkaracak, “Biz daha Kadıköy’e gidemiyoruz, herifler nereye gidiyor” dedirtecek bir mevzuyla geldim. Elon Musk abimiz tweet atıp duruyor ya “Mars’a gideceğiz, şehir kuracağız” diye, işte o iş aslında sandığınız kadar temiz bir “bavulu topladım gidiyorum” hikayesi değil. Adamlar bildiğin koskoca kırmızı, kupkuru, götümüzün donacağı bir gezegeni alıp bizim Ege sahillerine çevirmeye çalışıyorlar. Bilim dünyası buna havalı bir isim koymuş: Terraforming, yani Türkçesiyle Dünyalaştırma. Gelin şimdi bu deli saçması gibi duran ama aslında acayip bilimsel olan mevzuyu, kafaları hiç ütülemeden, iki dedikodu kıvamında irdeleyelim.
Terraforming Nedir? Komşu Gezegene Ayar Çekmek
Şimdi gözünüzün önüne bomboş, üstünde tek bir ot bile bitmeyen, havası zehir zemberek ve buz gibi bir çöl getirin. İşte Mars tam olarak bu. Terraforming dediğimiz nane, bu yaşanmaz haldeki gezegenin atmosferini, sıcaklığını ve ekolojisini manipüle ederek aynen Dünya gibi “yaşanabilir” bir kıvama getirme sanatıdır. Yani bir nevi gezegene estetik ameliyat yapıp, ciğerlerimize uygun hale getirme simülasyonu.
Şu an Mars’a korumasız çıksan saniyeler içinde ya radyasyondan ya da basınçsızlıktan paket olursun. İşte bilim insanları diyor ki: “Biz bu gezegenin ayarlarıyla oynarsak, öyle bir gün gelecek ki orada şort-tişörtle gezip dondurma yiyebileceksiniz.” Kulağa fantastik geliyor değil mi? Ama arkasında dönen matematik tam bir mühendislik harikası.
Elon Musk’ın Mars’a Nükleer Bomba Atma Sevdası
Bu dünyalaştırma işinin en fırlama ismi şüphesiz Elon Musk. Adamın kafasındaki plan tam bir “çılgın proje”. Diyor ki: “Mars’ın kutuplarında devasa buz kütleleri ve donmuş karbondioksit var. Biz gidip bu kutuplara nükleer bomba sallayalım.”
Kulağa psikopatça geliyor ama mantık şu: Bombalar patlayınca o buzlar eriyecek, havaya deli gibi karbondioksit ve su buharı salınacak. Bu da yapay bir sera etkisi yaratacak. Hani Dünya’yı egzoz gazlarıyla yanlışlıkla ısıtıp küresel ısınma yarattık ya, adamlar aynı pisliği Mars’ı ısıtmak için bilerek yapmak istiyor. Gezegen bir ısınırsa, gerisi çorap söküğü gibi gelecek.
NASA Bu İşin Neresinde? Ağır Ama Sağlam Adımlar
Elon abimiz “Bombalayalım, uçuralım” diye vizyon kasarken, NASA daha “Aman tadımız kaçmasın Ali Rıza Bey” modunda ilerliyor. NASA öyle paldır küldür bomba atmak yerine, Mars’ın yörüngesine devasa manyetik kalkanlar yerleştirmeyi tartışıyor.
Çünkü Mars’ın en büyük karın ağrısı, manyetik alanının olmaması. Güneş’ten gelen radyasyon rüzgarları, gezegende ne var ne yoksa süpürüp götürüyor. NASA diyor ki, biz önce bir kalkan yapıp koruma sağlayalım, sonra zaten o gezegen kendi kendine gaz biriktirip ısınmaya başlar. Yani biri sokak dövüşçüsü gibi dalarım diyor, diğeri satranç oynuyor.
Mars’ta İlk Şehir Nasıl Kurulacak ve Yaşam Nasıl Olacak?
Peki diyelim ki atmosferi bir şekil hallettik, şehir nasıl kurulacak? İlk etapta öyle plazalar, rezidanslar beklemeyin. İlk yerleşimciler bildiğin köstebek gibi yaşayacak. Devasa şeffaf kubbelerin altında ya da Mars’ın yeraltı lav tüplerinin (yani doğal mağaraların) içine şehirler kurulacak.
Suyu oradaki buzları eriterek çıkartacağız, yemeği de topraksız tarımla kapalı alanlarda üreteceğiz. Yani ilk birkaç yüzyıl boyunca Mars’ta yaşamak, lüks bir sitede oturmaktan ziyade, aşırı teknolojik bir maden kampında hayatta kalma mücadelesi vermek gibi olacak. Ama bir kere o ekosistem oturdu mu, torunlarımızın torunları Mars yapımı biraları yudumluyor olacak.
Bu İş Ne Zaman Gerçek Olur Yoksa Hepsi Yalan mı?
Geldik fasulyenin faydalarına. “Açelya bacım iyi hoş anlatıyorsun da, biz bunu görür müyüz?” derseniz… Biz muhtemelen Mars’a ilk insan ayak bastığında huzurevinde televizyondan izliyor oluruz. Gezegenin tamamen “dünyalaşması” yani dışarıda maskesiz nefes alabilmemiz en iyimser tahminle 1000 yıl sürecek bir mevzu.
Yani olay öyle “Yarın Mars’tan arsa aldım, zengin oldum” hikayesi değil. Ama Elon Musk’ın Starship roketleriyle oraya ilk insanlı üssü kurması önümüzdeki 10-20 yıl içinde çok olası. Zor mu? Ölümüne zor. İmkansız mı? Teknolojinin bu arsız gidişatına bakarsak, hiç sanmıyorum.
