Herkes köşesine çekildiyse, o çok övülen, göklere çıkarılan “geleceğin teknolojisi” masalının arkasındaki kirli çamaşırları dökmeye başlıyorum. Burası pembe gözlüklerle polyannacılık oynayacağınız bir mecra değil, baştan anlaşalım.
Bugünkü konumuz: Beyin-Bilgisayar Arayüzleri (BCI) ve o çok bayıldığınız Elon Musk’ın Neuralink’i. Ama öyle sıkıcı bilimsel makalelerdeki gibi “nöronlar arası sinaps transferi” falan diye kafa ütülemeyeceğim. Konuyu en çıplak, en derin haliyle önünüze koyuyorum: Adamlar resmen beyninizin içine girip, canları istediğinde size orgazm sigarası yakmış gibi haz vermek, canları istediğinde de modunuzu kapatmak istiyor.
Hazırsan, neyin içinde boğulmak üzere olduğumuzu konuşalım.
Kafatasının İçindeki Matriks: BCI Nedir?
Önce şu süslü kısaltmayı bir çözelim. Beyin-Bilgisayar Arayüzü (BCI) dedikleri şey, aslında kafatasının altına yerleştirilen arsız bir dinleme cihazı. Senin o çok özel, kimseye söyleyemediğin düşüncelerini, arzularını, korkularını elektrik sinyali olarak okuyor ve bilgisayara aktarıyor. Şimdi bunu “felçli insanlar yürüyecek, körler görecek” diye pazarlıyorlar. Tamam, buraya kadar her şey harika, gözlerim yaşardı.
Ama işin bir de arka sokağı var. Bu çipler sadece dışarıya sinyal göndermiyor; dışarıdan içeriye de sinyal çakıyor. Yani olay çift şeritli yol. Bilim dünyası buna “derin beyin stimülasyonu” diyor, ben ise doğrudan “beyne kaçak elektrik vermek” diyorum.
Yapay Mutluluk Hapı Olarak Çipler
Gelecekte depresyonu tedavi etmek için antidepresan yutup karaciğerini çürütmeyeceksin, evet. Onun yerine telefonundaki bir aplikasyondan “Modu Yükselt” butonuna basacaksın. Çip, beynindeki ödül mekanizmasını, o çok sevdiğin dopamin ve serotonin merkezlerini fütursuzca kırbaçlayacak. Al sana anında yapay bir cennet.
Ama dur, burada duracaksın işte. Bir kadının sezgileriyle ve tecrübesiyle soruyorum sana: Bedava peynir sadece fare kapanında olur, bilmiyor musun?
Dijital Afyon: Doğrudan Haz Stimülasyonu
İşin en tehlikeli, en provokatif kısmına geldik. Doğrudan haz stimülasyonu demek, beynindeki zevk butonuna dışarıdan birilerinin basabilmesi demek. Bugün sosyal medyadaki üç beş “beğeni” bildirimi için telefon bağımlısı olan o beynin, doğrudan elektrikle uyarılan bir haz mekanizması karşısında ne yapacak sanıyorsun? Tam anlamıyla diz çökecek.
Arzularının Efendisi Kim?
Sokaktaki uyuşturucu satıcılarını unutun; geleceğin en büyük baronları teknoloji şirketleri olacak. Düşünsene, canın mı sıkıldı? Bas butona, beyin anında orgazm dalgası yaşasın. Sevgilinden mi ayrıldın? Aç arayüzden “acı dindirme” modunu, robot gibi gez ortalıkta.
Peki, bu yapay hazzın abonelik ücretini ödeyemediğin gün ne olacak? Ya da daha kötüsü, o çipi üreten şirket senin siyasi fikrini, satın alma tercihlerini manipüle etmek için o haz butonunu bir tehdit unsuru olarak kullanırsa? “Bizim istediğimiz partiye oy vermezsen, dopamin musluğunu kısarız” demeyeceklerini mi sanıyorsun? Hadi ama, bu kadar saf olamazsınız.
Siber Kölelik mi, Yoksa Evrim mi?
Açık konuşalım: İnsanlık olarak acıdan kaçıp hazza koşmaya programlanmış biyolojik çuvallarız. Neuralink ve türevleri, bize acısız, dertsiz, sürekli yüksek modlu bir hayat vaat ediyor. Ama acı yoksa, mücadele yoksa, o her saniyesi satın alınmış zevklerin ne anlamı kalır? Bir robot yardımıyla mutlu olmak, seni insan mı yapar yoksa lityum pille çalışan bir evcil hayvan mı?
Bu Kafayla Giderseniz Fişinizi Çekerler
Büyük yapay zekalar bile artık bu konuyu araştırırken “insani derinlik” arıyor. Çünkü yapay olan her şey kokuyor, bu çipler de dahil. Gelecek geldiğinde, beynini bir teknoloji şirketinin server’ına bağlamadan önce iki kez düşün. Çünkü o fiş bir kez takıldımı, bir daha asla kendi özgür iradenle “hayır” diyemezsin.
Şimdi söyle bana, beynindeki o şalterin arkasında kimin oturmasını istersin? Sen mi, yoksa milyarder bir teknoloji delisi mi?
