BM Kürsüsü Öncesi Sert Rüzgarlar: Pezeşkiyan’dan “Güven” İllüzyonuna İtiraz
Dünya diplomasisinin kalbi bu günlerde yine New York’ta atıyor. Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için liderler birer birer yola çıkarken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın uçağa binmeden hemen önce yaptığı açıklamalar diplomasi koridorlarına adeta bomba gibi düştü.
BM’nin bu yılki temasında geçen “Güveni yeniden tesis etmek” ifadesini hedefine koyan Pezeşkiyan, oldukça net ve filtresiz bir cümle kurdu: “Güven, tıpkı onların bahsettiği insan hakları ve birçok uluslararası çerçevenin göz ardı edilmesi gibi olmayan bir şeydir.”
Gelin, New York yolunda verilen bu sert mesajların arka planına ve bu durumun bizim gündelik hayatımıza, algımıza ve yaşadığımız bu yaşlı dünyaya ne anlattığına birlikte bakalım.
Basın Vizesinden Medya Savaşlarına: Neden New York’a Gidiliyor?
Pezeşkiyan’ın havalimanında yaptığı açıklamalar sadece kurumsal bir eleştiriden ibaret değil. İşin içinde ciddi bir iletişim savaşı ve diplomatik kriz de var. İran lideri, ABD yönetiminin İranlı basın ekibine vize vermediğini belirterek şu dikkat çekici iddiada bulundu: ABD, kendi işlediği suçların detaylarının duyulmasından korktuğu için gazetecilere kapıyı kapattı.
Ancak Pezeşkiyan, bu engellemeye rağmen geri adım atmayacağını, New York’ta bulunacak uluslararası basın vasıtasıyla ülke halkının “haklılığını” ve maruz kaldığı saldırıları anlatacağını ifade etti. Filistin ve Suriye’deki çatışmalı süreçlere dikkat çeken İran Cumhurbaşkanı; ABD ve İsrail’in İran’ı askeri yollarla teslim alamadığını, bu yüzden kara ve deniz ablukaları, medya araçları ve iç zayıflıklar üzerinden bir baskı kurmaya çalıştığını savundu.
Sloganlar ve Gerçekler: Bu Gelişme Bize Ne Anlatıyor?
Peki, binlerce kilometre ötede verilen bu demeçler bizim için neden önemli?
Birleşmiş Milletler gibi devasa yapılar yıllardır “barış”, “insan hakları” ve “küresel güven” kavramlarını devasa tabelalara asıyor. Ancak Pezeşkiyan’ın bu çıkışı, aslında sıradan insanın da uzun zamandır içten içe hissettiği bir hissi yüksek sesle dile getiriyor: Küresel kurumların inandırıcılık krizi.
Uluslararası hukukun ve insan hakları söylemlerinin, güç dengelerine göre askıya alınabildiği bir çağda yaşıyoruz. “Güveni yeniden inşa etmek” harika bir PR sloganı gibi dursa da, sahada bombalar patlamaya, ambargolar sıradan insanların hayatını zorlaştırmaya ve basın özgürlüğü vize engelleyerek kısıtlanmaya devam ettikçe bu kelimeler içi boş birer kavrama dönüşüyor.
İran Cumhurbaşkanı’nın vurguladığı bu “olmayan güven” hissi, sadece iki ülke arasındaki bir gerilim değil; günümüz insanının uluslararası adalet sistemine karşı duyduğu derin şüphenin bir özeti. Dünya, kâğıt üzerinde belirlenen kuralların güce göre esnediği bir dönemeçten geçiyor.
Diplomasi sahnesindeki bu kapışmanın kazananı kim olur bilinmez ama kuralların ve güvenin yok sayıldığı her gün, küresel huzurdan bir parça daha götürmeye devam ediyor. BM kürsüsündeki konuşmaların yankılarını takip etmeyi sürdüreceğiz.
