Herkese selamlar! Dadmedya’nın “Gelecek 101” köşesinde yine aklınızı uçuracak, “Yok artık, daha neler!” dedirtecek ama bir yandan da “Aslında hiç fena fikir değilmiş ha” diyeceğiniz bir konuyla karşınızdayım.
Vücut Dışında Bebek Büyütmek mi? Ektogenesis Nedir?
Gelmiş geçmiş en meşakkatli iş nedir deseniz, tartışmasız hamilelik derim. 9 ay boyunca vücudunda başka bir canlıyı taşımak, mide bulantıları, hormonal çalkantılar, sırt ağrıları ve en sonunda o efsanevi doğum sancısı… İşte bilim insanları tam olarak bu noktada devreye girip diyor ki: “Biz bu işi vücut dışına taşıyalım, kadınlar da biraz nefes alsın!”
İşte ektogenesis, döllenmiş bir yumurtanın gelişim sürecini tamamen anne vücudunun dışında, laboratuvar ortamındaki yapay bir rahimde tamamlaması anlamına geliyor. Yani bilim kurgu filmlerinde gördüğümüz o cam tüplerdeki bebekler var ya? Hah, tam olarak onlar gerçek oluyor!
Biyo-Torba ve Yapay Plasenta: Sistem Nasıl Çalışıyor?
Şimdi kafanızda “Peki bu çocuk orada nasıl beslenecek, nasıl nefes alacak?” sorusu belirdi, değil mi? İşin teknik ama en tatlı kısmına gelelim. Bu sistem iki ana parçadan oluşuyor: Biyo-torba (Biobag) ve Yapay Plasenta.
-
Biyo-Torba (Steril Akvaryum): Bebeğin içinde yüzdüğü bu torba, anne karnındaki amniyotik sıvının birebir aynısıyla dolu. Bebek bu sıvıyı yutuyor, akciğerlerini dolduruyor ve tıpkı anne karnındaki gibi doğal gelişimini sürdürüyor.
-
Yapay Plasenta (Besin ve Oksijen İstasyonu): Bebeğin kordon kanı, özel bir oksijenatör makinesine bağlanıyor. Anne kanından geçen oksijen ve besin neyse, bu makine tam olarak aynı dozda bebeğe pompalıyor. Üstelik kalbi zorlamadan, tamamen bebeğin kendi kan basıncıyla çalışan hassas bir devre mülk gibi!
Filadelfiya Çocuk Hastanesi’nde yapılan deneylerde prematüre kuzu fetüsleri bu biyo-torbalarda haftalarca yaşatıldı, tüyleri çıktı, akciğerleri gelişti ve sapa sağlam büyüdüler. Yani ortada ütopik bir masal değil, tıkır tıkır çalışan bir biyomühendislik var.
Neden Böyle Bir Şeye İhtiyacımız Var Ki?
“Doğanın düzenini bozmayın kardeşim” diyenleriniz çıkabilir, ama kazın ayağı öyle değil. Bu teknoloji hayatımıza girdiğinde neleri değiştirecek bir baksanıza:
-
Prematüre Bebek Ölümlerine Son: Erken doğan bebeklerin akciğerleri gelişmediği için küvözlerde yaşadığı yaşam mücadelesi tarih olacak.
-
Riskli Gebeliklere Çözüm: Sağlık sorunları nedeniyle hamile kalamayan veya hamileliği hayati risk taşıyan kadınlar için muazzam bir umut kapısı.
-
Biyolojik Eşitlik: İş hayatında “doğum izni”, “fiziksel yıpranma” gibi konularda kadınların sırtındaki o devasa yük hafifleyecek.
Peki Bu İşin Etik Tarafı Ne Olacak?
Hani her güzel şeyin bir de “Ama…” kısmı vardır ya, ektogenesis de bundan nasibini alıyor tabii. “Bebekle anne arasındaki o duygusal bağ ne olacak?”, “Bu teknolojiyi sadece zenginler mi kullanabilecek?”, “Tasarım bebek çağı mı başlıyor?” gibi kafayı kurcalayan binbir tane soru var.
Ancak teknoloji o kadar hızlı ilerliyor ki, bu etik tartışmalar sürerken önümüzdeki 10-20 yıl içinde yapay rahim kliniklerini sokaklarda görmek hiçbirimiz için sürpriz olmayacak.
