Kayıp Kıtanın İzinde: Atatürk’ün Mu Kıtası Araştırmaları ve Türklerin Kökeni Arayışı
Birçoğumuz Mustafa Kemal Atatürk’ü dahi bir asker ve modern Türkiye’nin kurucu devlet adamı olarak tanırız. Ama işin arkasında, çoğumuzun gözden kaçırdığı büyüleyici bir tutku var: Atatürk tam bir tarih arkeoloğuydu!
Özellikle 1930’lu yıllarda, genç cumhuriyetin kimlik taşlarını döşerken kafasını kurcalayan devasa bir soru vardı: “Biz Türkler nereden geldik, medeniyetimizin ilk kıvılcımı nerede çaktı?” İşte bu soru, onu Pasifik’in sularına gömüldüğü iddia edilen efsanevi bir yere götürdü: Mu Kıtası.
Bir Gece Vakti Çankaya’da Okunan Çizimler
1930’ların ortasında Çankaya Köşkü’nü düşünün. Bir yanda yeni kurulan devletin diplomatik hamleleri, diğer yanda sabaha kadar yanan çalışma lambası… Atatürk, İngiliz subay ve araştırmacı James Churchward’ın Mu Kıtası üzerine yazdığı kitapları getirmiş, üzerlerine kırmızı ve mavi kalemlerle notlar alıyordu.
Churchward, Pasifik Okyanusu’nda Atlantis’ten bile eski, devasa bir kıtanın var olduğunu ve büyük bir doğal afetle yok olduğunu iddia ediyordu. Üstelik bu kıtadaki uygarlık sembolleriyle Orta Asya ve Maya sembolleri arasında sarsıcı benzerlikler vardı.
“Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir; yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat, insanlığı şaşırtacak bir mahiyet alır.”
Atatürk için bu sadece dedektiflik hikayesi değildi. Avrupalı tarihçilerin Türkleri “öteki”leştiren ve medeniyetten uzak tutan tezlerine karşı, bilimin ve dil biliminin ışığında verilmiş köklü bir cevaptı.
Meksika’ya Uzanan Diplomatik Dedektiflik: Tahsin Mayatepek
Peki, Atatürk bu teoriyi sadece kitaplardan mı okudu? Kesinlikle hayır! İşin içine tam bir ajans/arkeoloji gerilimi giriyor. Atatürk, dönemin diplomatlarından Tahsin Bey’i (Mayatepek) alıp doğrudan Meksika’ya Maslahatgüzar olarak atadı.
Tahsin Bey’in görevi diplomasi yapmaktan öteydi: Meksika’daki Maya kalıntılarını incelemek ve Türk kültürüyle bağını aramak. Tahsin Bey, Meksika’dan Çankaya’ya ciltler dolusu rapor gönderdi. Maya dilindeki kelimeler ile Öztürkçe kelimeler arasındaki şaşırtıcı benzerlikleri raporladıkça Köşk’teki heyecan daha da arttı.
Öyle ki, Tahsin Bey’e bu çalışmalarından dolayı “Mayatepek” soyadı bizzat Atatürk tarafından verildi.
Şamanik Bağlar ve Kıpır Kıpır Dil Bilimi
Peki raporlarda ne vardı da Atatürk gecelerce uyumadı?
Maya dilinde geçen ve Türkçeyle neredeyse birebir eşleşen sözcükler, Şamanik ritüellerdeki benzerlikler ve Güneş Kültü motifleri… Örneğin Maya dilindeki bazı tepe ve yer isimlerinin, Türkçe kelimelerle ses ve anlam bakımından neredeyse ikiz olması araştırmaların merkezine oturdu.
Atatürk, Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nu kurarken tam da bu vizyonla hareket ediyordu. Amaç, dogmatik tarih kalıplarını yıkmak, Türk milletinin köklerini dünya medeniyet ağacının en derin yerine yerleştirmekti.
Popüler Efsane mi, İleri Görüşlü Bir Arayış mı?
Bugün modern jeoloji ve arkeoloji Mu Kıtası’nın fiziki varlığına şüpheyle yaklaşsa da, Atatürk’ün yürüttüğü bu çalışma kesinlikle “boş bir efsane peşinde koşmak” değildi.
Atatürk; antropoloji, dil bilimi ve etnolojiyi aynı potada eriterek ulusal bir hafıza inşa etmeye çalışıyordu. Günümüzde izlediğimiz Indiana Jones tarzı maceracı tarih anlayışının çok ötesinde; bilimi, kültürü ve kimliği uluslararası arenada hak ettiği yere koyma stratejisiydi bu.
Kayıp Mu Kıtası efsanesi sular altında kalmış olabilir, ancak Atatürk’ün o yıllarda yaktığı merak meşalesi, bugün bile Türk tarihinin en büyüleyici sayfalarından biri olarak parlamaya devam ediyor.
