Küresel Piyasalarda Jeopolitik Fırtına: Orta Doğu Gerilimi Borsaları Nasıl Etkiliyor?
Küresel finans piyasaları, Orta Doğu’da tırmanan ABD-İran gerilimi ve diplomatik belirsizliklerin gölgesinde haftaya karışık bir başlangıç yaptı. Yatayı aşan risk algısı, özellikle enerji koridorları üzerindeki endişeleri tetiklerken, yatırımcılar bir yandan da merkez bankalarının faiz patikasını ve kritik makroekonomik verileri radarına aldı.
Orta Doğu’da Diplomatik Çıkmaz ve Hürmüz Boğazı Endişesi
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın sunduğu barış taslağını “kabul edilemez” bulması ve İsrail Başbakanı Netanyahu’nun savaşın henüz bitmediğine yönelik açıklamaları, piyasalardaki iyimserliği törpüledi. Özellikle dünya petrol ticaretinin can damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir aksama, enerji piyasalarında alarm zillerinin çalmasına neden oluyor.
-
Petrol Fiyatları: Brent petrolün varili %4,9 artışla 103,7 dolara tırmandı.
-
Güvenli Liman Talebi: Dolar endeksi 98,1 seviyesine çıkarken, ABD 10 yıllık tahvil faizleri %4,39’a yükseldi.
Fed ve İstihdam Verileri: Ekonomi Dayanıklı mı?
ABD’de açıklanan nisan ayı tarım dışı istihdam verisinin 115 bin ile beklentilerin (65 bin) oldukça üzerinde gelmesi, ekonominin enerji şokuna rağmen direncini koruduğunu gösterdi. Ancak bu güçlenme, Fed’in faiz politikası üzerinde soru işaretleri yaratıyor.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee’nin “faiz indirimi dışında seçeneklerin de masada olduğu” yönündeki şahin açıklamaları, piyasaların “uzun süre yüksek faiz” beklentisini tazeledi. Ayrıca Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi, enflasyonist baskılar nedeniyle 48,2 ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi.
Küresel Borsalarda Son Durum
Bölgelere göre piyasa performansları jeopolitik ve yerel siyasi dinamiklerle şekillendi:
| Bölge | Endeks Durumu | Temel Neden |
| ABD (Wall Street) | Karışık Seyir | Güçlü istihdam verisi sonrası Nasdaq teknolojiyle yükseldi, vadeli işlemler temkinli. |
| Avrupa | Satıcılı | Enerji maliyetleri, ECB faiz artırım beklentisi ve İngiltere’deki siyasi belirsizlik. |
| Asya | Karışık / Pozitif | Güney Kore (Kospi) teknoloji iyimserliğiyle rekor kırdı; Çin, Trump ziyareti öncesi yükseldi. |
| Borsa İstanbul | Rekor Seviye | BIST 100, 15.062 puanla tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. |
Gözler Bu Hafta Bu Gelişmelerde
Piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak üç kritik başlık öne çıkıyor:
-
Trump’ın Çin Ziyareti (13-15 Mayıs): İran krizi, Tayvan ve gümrük tarifeleri masada olacak.
-
ABD Enflasyon Verisi: Fed’in haziran ayı kararı öncesindeki en önemli sinyal.
-
Fed Başkanlığı Değişimi: Jerome Powell’ın görev süresi dolarken yerine geçmesi beklenen Kevin Warsh’ın adaylık oylaması.
Analiz: Jeopolitik riskler şu an için piyasaların ana itici gücü konumunda. Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tetikleme riski, merkez bankalarının elini zorlaştırıyor. Yatırımcıların bu süreçte “bekle-gör” stratejisine geçmesi ve emtia fiyatlarındaki volatiliteye karşı dikkatli olması bekleniyor.
